Miasto metropolitalne Paryża
( FR ) Paryż
Parigi – Stemma Parigi – Bandiera
Parigi – Veduta
Lokalizacja
PaństwoFrancia Francja
RegionFrance moderne.svg le-de-France
Administracja
Przewodniczący Rady WydziałuBurmistrz : Anne Hidalgo ( PS ) od 5 kwietnia 2014 r.
Języki urzędoweFrancuski
Data założenia1977
Terytorium
Współrzędne48 ° 51′24 ″ N 2 ° 21′07 ″ E  / 48,856667 ° N 2,351944 ° E48.856667; 2.351944 (Parigi)
Wysokość78 (min 28 - max 131)  m  n.p.m.
Powierzchnia105,4 km²
Mieszkańcy2 229 095 (2018)
Gęstość21 148,91 mieszkańców / km²
Dzielnica20
Sąsiednie departamentyHauts-de-Seine , Seine-Saint-Denis , Marne Valley
Inne informacje
JęzykiFrancuski
Kod pocztowy75001 do 75020 i 75116
Prefiks+33
Strefa czasowaUTC + 1
ISO 3166-2FR-75C
Kod INSEE75056
Tablica rejestracyjna75
Nazwij mieszkańców( IT ) Paryżanie
( FR ) Paryż (ne) s
Patronświęty Genoweffa
Święto3 stycznia
CzęśćMetropole du Grand Paris
PrzezwiskoVille Lumière
MottoFluctuat nec mergitur
Kartografia
Mappa di localizzazione: Francia
Parigi
Paryż
Parigi – Mappa
Położenie Paryża w regionie Île-de-France
Strona instytucjonalna

Paryż ( AFI : / paˈriʤi / [1] ; po francusku Paryż , wymawiane / paʁi / ; w odniesieniu do antycznego miasta Lutetia , po francusku Lutèce / lytɛs / , od łac . Lutetia Parisiorum ) jest stolicą i najbardziej zaludnionym miastem Francja , stolica regionu Île - de - France i jedyna gmina będąca jednocześnie departamentem , zgodnie z reformą z 1977 r. i dyktatem ustawy PML które rozszerzyły dawne granice miejskie. Licząc 2 229 095 mieszkańców, jest po Berlinie , Madrycie i Rzymie czwartą najbardziej zaludnioną gminą w Unii Europejskiej i, biorąc pod uwagę obszar miejski, ma jedną z najwyższych gęstości zaludnienia na świecie. Jednak zasięg miejski stolicy Francji jest znacznie szerszy niż jej terytorium miejskie: jej obszar metropolitalny , znany również jako „Wielki Paryż” (we francuskim Grand Paris ), liczy około 12 milionów ludzi.

Miasto położone jest na północy Francji , na zakręcie Sekwany , co jest bardzo korzystne, ponieważ jest podstawowym węzłem komunikacyjnym i komunikacyjnym na kontynencie europejskim . Rzeczywiście, położenie Paryża w centrum głównych lądowych i rzecznych szlaków handlowych pozwoliło mu stać się jednym z najbardziej wpływowych miast Francji począwszy od X wieku , z budową pałaców królewskich, bogatych opactw i słynnej katedry Notre - Damo . W całej swojej historii Paryż w decydujący sposób wpływał na politykę , kulturę , styl życia i gospodarkę .całego świata zachodniego. W XIII wieku dała wielki impuls do odrodzenia sztuki i wiedzy dzięki obecności prestiżowego Uniwersytetu Sorbony w Dzielnicy Łacińskiej ; w XIV wieku stało się jednym z najważniejszych miast świata chrześcijańskiego. W epoce nowożytnej jej wpływ rósł pod każdym względem: w drugiej połowie XVII wieku był stolicą największej potęgi militarnej na kontynencie, w XVIII wieku stał się europejskim wieczernikiem kultury i „oświecenia”, a następnie przeniósł się do XIX wieku, aby stać się miastem sztuki , przyjemności i rozrywki.

Dziedzicząc historię kolonialnego imperium obejmującego pięć kontynentów, Paryż jest uważany za centrum świata frankofońskiego i utrzymuje znaczącą pozycję międzynarodową, zarówno jako wpływowa światowa metropolia, jak i jako kulturalne, polityczne i gospodarcze centrum o niekwestionowanym prestiżu. Mieści się w nim m.in. siedziba OECD i UNESCO . Według szacunków CNN w 2009 roku [2] Paryż był siedzibą 27 firm z listy Fortune Global 500 , wyprzedzając Pekin , Nowy Jork i Londyn .. Obecność w mieście jednej z najważniejszych międzynarodowych giełd papierów wartościowych oraz liczne działania gospodarcze, polityczne i turystyczne sprawiają, że Paryż jest jednym z głównych ośrodków na świecie. Miasto jest również punktem odniesienia dla stylistów i mody , uważane za jedną ze światowych stolic obok Mediolanu , Londynu i Nowego Jorku .

Szkatułka zawierająca liczne zabytki o nieoszacowanej wartości historycznej i artystycznej, Paryż jest symbolem kultury francuskiej i jej prestiżu na świecie. Turyści często przypisują mu kwalifikację „najromantyczniejszego miasta na świecie”, tytuł wywodzący się z okresu Drugiego Cesarstwa , podczas którego Paryż został głęboko przekształcony przez barona Haussmanna , dowodzonego przez cesarza Napoleona III , który chciał uczynić stolicę Francji najbardziej piękne miasto Europy . Rewolucja paryska była w rzeczywistości jedną z największych i najbardziej krytykowanych rewolucji miejskich (biorąc pod uwagę wypatroszenie historycznego serca miasta) w historii ludzkości.

Badanie przeprowadzone przez Institut d'aménagement et d'urbanisme (IAU) opublikowane w 2019 r. wskazuje, że ceny mieszkań skłaniają gospodarstwa domowe o niskich dochodach do opuszczenia Paryża, aby osiedlić się w sąsiednich departamentach, takich jak Senna-Saint-Denis , co zwykle wywołuje " gentryfikacja stolicy i pauperyzacja sąsiednich resortów. [3] Według portalu money.it w 2020 roku Paryż jest najdroższym miastem na świecie obok Hongkongu i Zurychu . [4]

Geografia fizyczna

Terytorium

Widok z lotu ptaka na Paryż
La Petite couronne (mała korona), wskrzeszona w Wielkim Paryżu
Lokalizacja Paryża?

Paryż zajmuje powierzchnię 120,40 kilometrów kwadratowych, ale jego aglomeracja jest znacznie większa. „Mała korona” [5] , składająca się z miasta i trzech sąsiednich departamentów: Seine-Saint-Denis (236 km²), Doliny Marny (245 km²) i Hauts-de-Seine (176 km²), zajmuje o powierzchni 762,40 km², z populacją około 6 260 000 mieszkańców (stan na 2005 rok ).

Spoczywa na glebie wapiennej. Nazwa miasta wywodzi się z języka celtyckiego kwar , co oznacza „kamieniołom”, „ kopalnia ”: teren faktycznie był przedmiotem wydobycia, w szczególności gipsu , wapienia i gliny od epoki galloromańskiej do XVIII wieku .

Według różnych źródeł średnia wysokość Paryża to 47–53 m npm ( zakres : od 26 m przy Point du Jour do 148,48 m przy rue du Télégraphe 40, w 20. dzielnicy ). Sekwana płynie na wysokości 26–28 m, z historycznymi powodziami do 32–33 m. Najważniejsze punkty niezanurzalne mierzą:

Klimat

Klimat Paryża jest dość specyficzny, w połowie drogi między klimatem oceanicznym a klimatem kontynentalnym . Generalnie klimat Paryża jest typowy dla Europy Zachodniej, w dużej mierze pod wpływem Prądu Zatokowego , a więc klimatu oceanicznego , aczkolwiek ze szczytami o większej kontynentalizacji. Zima charakteryzuje się naprzemiennymi okresami łagodnymi i deszczowymi (kiedy wieją wilgotne i ciepłe wiatry znad Oceanu Atlantyckiego ) oraz okresami bardziej sztywnymi i śnieżnymi (z dołem nawet -10°C), kiedy wieją wiatry z bieguna północnegolub ze wschodu. Zimą dni są chłodne, ale temperatury często przekraczają zera. Częste są nocne przymrozki, ale temperatury poniżej -5 °C występują zwykle tylko przez kilka dni w roku. Śnieg jest rzadkością, ale miasto czasami widzi lekkie opady śniegu lub lekki rozprysk bez akumulacji.

Jednak zimą w latach 2009, 2010 i 2011 intensywne fronty zimne doprowadziły do ​​gwałtownych epizodów śniegu i temperatur sięgających -10°C i -20°C na przedmieściach. Podobnie lato może mieć dość upalne dni i chłodne, wietrzne i deszczowe dni (z minimalną temperaturą około +10°C). Na przykład w sierpniu średnie temperatury mogą wahać się od +14°C do +23°C. Średnia temperatura w lipcu 2010 r. wyniosła +22,46°C [6] [7] . Ponadto w dzielnicach południowych i wschodnich panują chłodniejsze zimy niż w centrum miasta oraz w dzielnicach północnych i zachodnich.

Zimowe dołki w centrum miasta rzadko są szczególnie niskie, dzięki zjawisku miejskiej wyspy ciepła . Najbardziej polecanymi porami na zwiedzanie miasta są zatem późna wiosna (maj) i wczesna jesień (wrzesień i początek października). Najwyższa odnotowana temperatura to 42,6°C w dniu 25 lipca 2019 r. [8]. Z drugiej strony, w odniesieniu do opadów, dane za trzydzieści lat 1961-1990 wykazują całkowitą ilość 609 mm, a więc w przybliżeniu taką samą ilość jak w Londynie, ale z większymi zmianami między miesiącami, jak również od roku do roku. Generalnie jednak najbardziej mokrym okresem jest późna wiosna, natomiast najmniej opadów występuje w dwóch okresach: późnej zimie i późnym lecie.

Dane ze stacji Paris-Montsouris zebrane w latach 1961-1990 [ 9 ] [10] Miesiące pory roku Rok
Jan luty Zniszczyć kwiecień Mag Poniżej Lipiec Temu Ustawić Październik Listopad Grudzień InvPriWschód Aut
T.maks. średniC )6,37,911,014,518,421,623,923,620,816,010.17,07,114,623,015,615,1
T. średniaC )4.25,37,810,614,317,419,616,712,77,75.00,03.210,917,98,510.1
min. średniC )0,72,64,56,710.113.215,214,812,69,45.22,92,17,114,49,18,2
Opady ( mm )51,041,247,651,863,249,662,352,747,661,551,157,8150,0162,6164,6160,2637,4

Sąsiednie gminy

(w porządku alfabetycznym)
Aubervilliers , Bagnolet , Boulogne-Billancourt , Charenton-le-Pont , Clichy , Fontenay-sous-Bois , Gentilly , Issy-les-Moulineaux , Ivry-sur-Seine , Le Kremlin-Bicêtre , Joinville-le- Pont , Levallois-Perret , Les Lilas , Malakoff , Montreuil , Montrouge , Neuilly-sur-Seine , Nogent-sur-Marne , Pantin , Le Pré-Saint-Gervais, Puteaux , Saint-Cloud , Saint-Denis , Saint-Mandé , Saint-Maurice , Saint-Ouen-sur-Seine , Suresnes , Vanves , Vincennes .

Historia

Początki

Starożytna nazwa miasta „ Lutèce ” i dwóch jego dzielnic, Marais i góry Sainte-Geneviève (starożytna Lucotecia ), może sugerować obecność bagnistych obszarów wokół miasta (prawdopodobnie o etymologii celtyckiej luto- luteum „bagno” [11] ). Teren nie był jednak bagnisty, ale bardzo żyzny. Wszelkie powodzie znad Sekwany miały miejsce w dolinie, która od wschodniego krańca Marais, od kanału Saint-Martin , ciągnie się przez duże bulwary , aż do mostu Alma. Dolina to tylko długi meander opuszczony przez rzekę prawdopodobnie 10 000 lat temu,Montmartre i góra Sainte-Geneviève około 30 000 i 40 000 lat temu.

Plemiona celtyckie osiedlały się przez wiele stuleci w zakolu Sekwany . Tytus Labienus , porucznik Cezara w 53 pne , oblegał oppidum Parysów , zdobywając ich. Rzymianie założyli tam własną osadę i nazwali ją Lutetia Parisiorum .

Podbita i spacyfikowana Galia Lutetia staje się miastem rzymskim, w aspiracjach iw cywilnym stylu: miejsce to jest w dogodnym położeniu dla handlu i ruchu rzecznego, a miejscowa ludność korzysta z ekspansji gospodarczej przyniesionej przez Rzymian. Słynny filar Nauti , dzieło wotywne zbudowane na zlecenie cechu handlarzy rzecznych, jest świadectwem owocnej działalności, jaka krążyła wokół miasta, a także prekursorem losów Paryża, który de facto ma za swój godło potężnej średniowiecznej korporacji Nauti, która od wieków kierowała miejskimi fortunami.

Lutetia rozwija się, aż staje się prawdziwym miastem (w szczególności wzdłuż lewego brzegu Sekwany ) i jest wyposażona w niezbędne struktury, które zasługują na miano: forum, łaźnie termalne (którego pozostałości są widoczne w Hotel de Cluny ) , amfiteatr i teatr.

Tradycja głosi, że w 250 roku miasto zostało schrystianizowane przez biskupa Dionigi , który kilka wieków później został wybrany na patrona miasta ( Święty Denis ).

W IV wieku miasto zaczyna nazywać się Paryżem [12] .

W 383 Magno Massimo , samozwańczy cesarz Wielkiej Brytanii, wygrywa w Lutecji z prawowitym cesarzem Gracjanem . W 445 Clodione najeżdża miasto.

Natarcie Attyli zatrzymało się w 451 (według tradycji ludowej za namową św. Genowefy ), w 465 przyszła kolej Childeryka I na oblężenie miasta. Nie ma jednak źródeł potwierdzających oblężenie.

Paryż jest ostatecznie Merowingiem w 486 z Clovis I. W 508 stał się stolicą królestwa frankońskiego. [13] Clovis za namową Genoveffa zbudował kościół pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła na wzgórzu, obecnie zwanym Monte di Santa Genoveffa ( V dzielnica ), gdzie obaj zostaną pochowani.

Średniowiecze

Katedra Notre-Dame przed pożarem w kwietniu 2019 r .

Stolica Franków aż do Karola Wielkiego , który woli Akwizgran , będzie kilkakrotnie oblegana przez Wikingów od 845 do 911 roku, w którym zawarto traktat w Saint-Clair-sur-Epte , z którym najeźdźcy osiedlili się na stałe w Normandii . Robertingi , świeccy opaci Saint-Germain-des-Prés , zwycięscy nad Normanami, zostali królami Francuzów , umieścili swoją stolicę w Paryżu, ale najchętniej rezydują w Orleanie .

W 1021 r. kapituła Notre -Dame była już celem wielu kleryków włóczęgów ; w 1246 roku uniwersytet paryski uznał swoją autonomię, aw 1257 narodziła się szkoła sorbońska : Paryż zaczął stawać się jednym z ośrodków kultury europejskiej, w sercu średniowiecznej Francji .

XII i XIII wiek widział Paryż w centrum silnego wzrostu gospodarczego, a gildię kupiecką jako jego protagonistę .

Rzeka droite została zurbanizowana w średniowieczu. Nowe jądro szybko przewyższa najstarszą część pod względem liczby mieszkańców i znaczenia, znaną jako citè de Saint Germain , ale także jako Université , ponieważ tam swoje siedziby wybrały opactwa, szkoły, wydawcy i artyści. Nowym centrum zarządzania będzie rzeka droite .

Do czasów Filipa Augusta urbanizację Paryża można podsumować budową pierwszych murów miejskich i wysychaniem bagien. Jednak po romańskiej budowli pozostało bardzo niewiele śladów, na przykład w absydzie St-Martin-des-Champs . Île de France jest natomiast kolebką gotyckiej sztuki i architektury , która między XII a XV wiekiem ewoluowała od prymitywnego gotyku do ekstrawagancji .

Renesans i epoka nowożytna

W połowie XIV wieku Paryż stara się prowadzić własną politykę miejską: ma już ponad 150 tysięcy mieszkańców i poprzez powstania i sojusze ( wojna stuletnia ) pokazuje, że nie chce zrezygnować ze swojej niezależność. Miasto rozciąga się głównie na prawym brzegu, a mury Karola V (1371-1380) obejmują wszystkie dzielnice III i IV.

Trzeba było przybyć na 1437 , aby Karol VII mógł uczynić Paryż bezsprzecznie stolicą Valois . Historia miasta od tego czasu splata się nierozerwalnie z historią Francji .

Henryk III ucieka z miasta w 1588 roku, a hugenocki Henryk IV będzie musiał przejść na katolicyzm i zapłacić 200 000 scudi za powrót.

Szturm na Bastylię 14 lipca 1789 rozpoczyna Rewolucję Francuską

Pod Burbonami Paryż był sceną i bohaterem Frondy : Ludwik XIV przeniósł dwór do Wersalu , aby za jednym zamachem uciec przed intrygami szlachty i barykadami paryskiego ludu i swobodnie prowadzić własną politykę centralizacji.

W przededniu rewolucji Paryż zajmuje 1100 hektarów i ma ponad 600 000 mieszkańców. Poza pasem celnym ( mur Fermiers génééraux ) przedmieścia składają się z dwudziestu czterech wiosek.

Po raz kolejny bohater, nie mniej niż świadek, naród paryski gra swoją własną rewolucję. Duch buntu i niepodległości paryżan został ponownie mocno stłumiony, wraz z egzekucją pierwszej komuny rewolucyjnej - rady miejskiej - która zapoczątkowała Terror Robespierre'a : przez ponad rok, między 1793 a 1794, place Paryża gospodarzem niestrudzonej pracy gilotyny .

Jak wielu przed nim i po nim, również Napoleon próbował podporządkować miasto władzy centralnej, w ramach własnej reformy administracyjnej. To nie powstrzyma paryżan przed ponownym powstaniem przeciwko Karolowi X w 1830 roku .

W okresie napoleońskim naprawiono zniszczoną w czasie rewolucji zabudowę miasta i zbudowano nowe gazowe oświetlenie uliczne. Wprowadzana jest także numeracja obywatelska budynków (do dziś w użyciu) oraz upubliczniane są liczne parki niegdyś należące do arystokratów. Aby poprawić warunki higieniczne, budowane są liczne nowe fontanny z bieżącą wodą oraz powstają liczne cmentarze, aby poradzić sobie z brakiem miejsca na już istniejących. Liczne pomniki są wznoszone przez architektów, takich jak Percier , Fontaine i Chalgrin . [14]

W 1845 miasto przekroczyło milion mieszkańców, a Thiers ponownie poszerzył mury, które nosi jego imię , włączając kilka wsi na wsi. Estetyka jest coraz bardziej wyrafinowana, z ukończeniem brzegów Sekwany, Piazza della Concordia i Arco di Trionfo . Ale prawdziwą wielką rewolucją miejską jest ta przeprowadzona przez Haussmanna w imieniu Napoleona III: wypatroszenie całych starych dzielnic jest odpowiedzią na potrzebę uwolnienia miasta od zatorów komunikacyjnych, ogarniętych przeludnieniem, sześcioma liniami kolejowymi i tysiącami pojazdów konnych. Budowa dużych, wysadzanych drzewami alei jest również podyktowana względami porządku publicznego, aby uniemożliwić paryżanom przeprowadzanie powstań (patrz transformacja Paryża pod rządami Drugiego Cesarstwa ). W ciągu trzydziestu lat miasto podwaja się iw 1876 r. osiąga dwa miliony, pomimo wojny z Prusami i klęski gminy . Niektóre słynne zabytki pochodzą z tej epoki, takie jak Wieża Eiffla i Bazylika Sacré-Coeur na Montmartre. Tu stoi słynna dzielnica artystów, symbol artystycznego Paryża końca XIX wieku, który ma wejść w światową zbiorową wyobraźnię.

Epoka współczesna

Miasto wciąż się rozwija. Na początku I wojny światowej , w 1914 roku, bitwa nad Marną uratowała je przed najazdem niemieckim, ale tak się nie stało w 1940 roku, kiedy III Rzesza zajęła miasto i ogłosiła je miastem otwartym . Flaga ze swastyką powiewa nad Wieżą Eiffla i wszystkimi zabytkami miasta. Hitler , pasjonat architektury, zawsze podziwiał Paryż, biorąc go za wzór do budowy nowego Berlina. Jednak w sierpniu 1944 r. – w związku z inwazją amerykańską – nakazał gubernatorowi miasta zburzyć mosty na Sekwanie i pomniki. W dramatycznych dniach wyzwolenia Paryż buntuje się, ale ratuje go sam niemiecki gubernator – von Choltitz – który odmawiając zniszczenia zabytków miasta, poddaje się generałowi Leclercowi . Paryż jest jedyną europejską metropolią, która wyszła praktycznie nienaruszona z II wojny światowej : w rzeczywistości nie będąc węzłem wojskowych kolei ani miejscem fabryk (położonych tylko na przedmieściach), został oszczędzony przed bombardowaniami przeprowadzanymi przez RAF reszta Europy w latach 1942-1945.

Wyzwolenie Paryża : sierpień 1944

26 sierpnia 1944 generał de Gaulle wkroczył do Paryża oklaskiwany przez szalejący tłum [15] , a 27 października 1946 w Hotel de Ville proklamowano IV Republikę Francuską .

Paryski duch rewolucyjny obudził się w maju 1968 roku, w dzielnicy łacińskiej , wraz z zainicjowanym przez studentów strajkiem generalnym , który na kilka dni objął całą Francję. Rezultatem pod względem organizacji miasta jest rozczłonkowanie Sorbony na 13 uniwersytetów w regionie paryskim.

Miasto powraca, by poświęcić się własnemu rozwojowi. Już w latach sześćdziesiątych , wraz z przeniesieniem rynków ogólnych ( les Halles ) do Rungis , rozpoczął się okres poważnych prac publicznych, mających na celu uwolnienie historycznego centrum miasta od presji ruchu i popularnych osiedli oraz przebudowę go głównie o funkcje kulturalna i reprezentacyjna.

Główne etapy restrukturyzacji to:

Panorama Île de la Cité pod koniec zachodu słońca

Symbolika

Magnifying glass icon mgx2.svgTen sam temat szczegółowo: Herb Paryża .

Herb miasta w obecnym kształcie pochodzi z 1358 roku, w którym król Karol V nadał „głową heraldyczną” obsianą francuskimi liliami . Przedstawia lilie francuskie nad Scilicet (statek symbolizujący porządek kupców handlujących na Sekwanie). Motto brzmi Fluctuat nec mergitur .

Korona

Croce di Cavaliere dell'Ordine della Legion d'onore - nastrino per uniforme ordinaria Krzyż Kawalerski Orderu Legii Honorowej
- 9 października 1900
Croce di Guerra 1914-1918 - nastrino per uniforme ordinaria Krzyż Wojenny 1914-1918
- 28 lipca 1919
Croce di Compagno della Liberazione dell'Ordine della Liberazione - nastrino per uniforme ordinaria Krzyż Towarzyszy Wyzwolenia Orderu Wyzwolenia
- 24 marca 1945 r.

Zabytki i ciekawe miejsca

Wieża Eiffla , symbol Paryża.
Pałac w Luwrze .

Znaczna część dziedzictwa artystyczno-architektonicznego Paryża znajduje się w historycznym centrum , które swój obecny wygląd zawdzięcza licznym zmianom urbanistycznym przeprowadzanym na przestrzeni wieków przez królów Francji oraz gruntownej renowacji przeprowadzonej w latach 1852-1869 na zlecenie Napoleona III od barona Haussmanna [16] .

Symbolem miasta jest „Metropolityczna Bazylika Katedralna Matki Bożej Paryskiej”, lepiej znana po prostu jako Notre-Dame , położona we wschodniej części Île de la Cité , wyspy miasta, położonej w centrum Sekwana . W niewielkiej odległości od hotelu znajduje się kompleks Palazzo di Giustizia , starożytny średniowieczny pałac królewski, który został odnowiony w XVIII wieku. Od średniowiecza zachowuje arcydzieło Sainte-Chapelle i Conciergerie .

Opera Garnier .

Innym symbolicznym zabytkiem Paryża jest Luwr , pierwotnie pomyślany jako budowla wyłącznie wojskowa, następnie został przeprojektowany począwszy od 1527 roku na polecenie Franciszka I jako elegancki dwór dla królów Francji. Dziś mieści się w nim słynne Luwr , jedno z największych na świecie i pierwsze pod względem liczby zwiedzających (9,6 mln w 2019 r.) [17] . Zachodni front Pałacu, wyśrodkowany na Piramidzie , otwiera się na wspaniałą perspektywę miejską, która zaczyna się od Arco del Carrousel , przecina Ogrody Tuileries , Place de la Concorde , Pola Elizejskie aż doŁuk Triumfalny . Od 1989 roku perspektywa kończy się na Arco de La Défense .

Niedaleko znajduje się dzielnica luksusu i mody, skupiająca się na Rue Saint-Honoré i Place Vendôme . Dzielnica Marais obejmuje wspaniałe barokowe pałace, takie jak Hôtel de Soubise ; Ratusz i charakterystyczny Place des Vosges . Również na prawym brzegu, poza dzielnicą Marais, znajduje się historyczny Place de la Bastille , niegdyś zajmowany przez twierdzę Bastille [16] , stąd nazwa, a obecnie znajduje się Opéra Bastille , największa w Europie. Ta ostatnia, z bardziej znaną Operą , jest siedzibą Opery Narodowej w Paryżu .

Lewy brzeg Sekwany zajmują okręgi uniwersyteckie (Dzielnica Łacińska ), okolice Sorbony oraz okręgi administracyjne parlamentu, senatu, urzędów ministerialnych i ambasad. Do głównych zabytków należą Pałac Luksemburski otoczony francuskimi ogrodami , Zgromadzenie Narodowe i Hôtel des Invalides , zbudowany we wspaniałych barokowych formach przez Julesa Hardouina Mansarta dla Króla Słońce [16] . Pośrodku wielkiej złotej kopuły Dôme des Invalides mieści się Musée de l'Armée i gróbNapoleona .

Innym miejscem o dużym znaczeniu artystycznym jest słynny Tour Eiffel , prawdziwy symbol miasta.

Dzięki swojemu bardzo bogatemu dziedzictwu artystycznemu, historycznemu i architektonicznemu, został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO promowaną przez UNESCO [18] .

Miasto jest również bogate w muzea i galerie sztuki; najbardziej znane to z pewnością Luwr , które wraz z Muzeum Orsay , Muzeum Orangerie i Musée National d'Art Moderne Centrum Georges Pompidou tworzy sieć najsłynniejszych francuskich galerii sztuki. Innym godnym uwagi obiegiem muzeów jest Carnavalet Museum (Historia Paryża), Musée Galliera (Moda i Kostiumy), Muzeum Jacquemart-André (zbiory prywatne), Muzeum Rodina , Instytut Świata Arabskiego .

Do tego należy dodać muzea naukowe, a mianowicie Cité des sciences et de industrie i Cité de la musique w Parc de la Villette ; Obserwatorium Paryskie , Narodowe Muzeum Historii Naturalnej , Paris Civic Aquarium oraz dziesiątki mniejszych muzeów, w tym Musée du quai Branly .

Architektury sakralne

Sainte - Chapelle .
Kościół św. Eustachego .
Bazylika Montmartre .

Paryż jest pełen antycznych kościołów o wielkim znaczeniu, wśród których najbardziej znanym jest z pewnością Katedra Notre-Dame , wspaniały przykład architektury gotyckiej , która stała się symbolem miasta na świecie.

Arcydziełem francuskiego gotyku w stylu „promiennym” jest Sainte-Chapelle , zawierająca bardzo ważny cykl XIII-wiecznych witraży [16] .

W stolicy Francji znajduje się wiele innych budowli sakralnych o wielkiej wartości historycznej i artystycznej. Wśród nich w szczególności monumentalny kościół św. Eustachego , gotycko-renesansowy; romański kościół Saint-Germain-des-Prés ; kościół Saint-Sulpice , druga co do wielkości budowla sakralna w mieście po Notre-Dame; barokowy kościół Val-de-Grace ; a także słynna Bazylika Najświętszego Serca na Montmartre i Wielki Meczet w Paryżu , największy w kraju i trzeci w Europie, zbudowany w stylu mauretańskim w 1926 roku.

W historycznym centrum znajduje się również kilka innych interesujących kościołów: gotycki Saint-Germain-l'Auxerrois , starożytna kaplica królewska w Luwrze; Saint-Merri ; Saint-Severin ; Saint-Étienne-du-Mont ; Saint-Gervais-Saint-Protais , z imponującą manierystyczną fasadą. Znowu barokowy Saint-Paul-Saint-Louis , jezuicki; Saint-Roch i Saint-Nicolas-du-Chardonnet .

Na uwagę zasługuje również imponujący kościół św. Magdaleny , który zamyka centralną perspektywę Place de la Concorde , poświęconego Chwałom Napoleona .

Poza obszarem miejskim, ale nadal w jego obszarze miejskim , znajduje się ważny kompleks bazyliki Saint-Denis , kolebka architektury gotyckiej z ważnymi średniowiecznymi oknami. Wewnątrz znajdują się grobowce królów Francji, dzieła różnych artystów, w tym Philiberta Delorme , Germaina Pilona i Primaticcio [16] .

Architektury cywilne

Fragment wnętrza hotelu de Soubise .
Hôtel de Sens , jeden z nielicznych zachowanych średniowiecznych budynków w Paryżu.

Centrum Paryża jest pełne pałaców zbudowanych głównie w XV , XVII i XVIII wieku jako prywatne rezydencje głównych rodzin miasta; Istnieje wiele stylów architektonicznych reprezentowanych w centrum miasta, od późnego gotyku , przez barok , rokoko , neoklasycyzm, eklektyzm , aż po secesję . Historia paryskich budynków cywilnych rozciąga się do dnia dzisiejszego, w tym Centrum Pompidou i liczne nowoczesne architektury, które charakteryzują La Défense , najbardziej innowacyjny obszar terytorium francuskiego.

Paryż posiadał ośrodek władzy cywilnej adekwatny do swego znaczenia, także ze względu na fakt, że czasami gościł w mieście duży dwór już od późnego średniowiecza , kiedy stał się stolicą. Wśród budynków użyteczności publicznej należy wymienić Hôtel de Ville i królewskie pałace Luwru , zniszczony Pałac Tuileries , Pałac Luksemburski , Palais-Royal , Pałac Elizejski .

Duże znaczenie miały również prywatne rezydencje, w tym Hôtel de Cluny i Hôtel de Sens , którego historia sięga XV wieku; barokowy Hôtel de Sully , Hôtel de Beauvais , Hôtel de Toulouse (obecnie siedziba Banque de France), Rococo Hôtel de Soubise . Szczególne miejsce zajmuje Hôtel Lambert i Hôtel de Lauzun , pierwsze wybudowane przez architekta Louisa Le Vau i udekorowane przez Charlesa Le Bruna i Eustachego Le Sueur . To artyści wkrótce stworzyli zamek Vaux-le-Vicomtea więc słynnego Pałacu Wersalskiego .

Budynki szkolno-uniwersyteckie mają również pierwszorzędne znaczenie i można zobaczyć kompleks Sorbony i barokowe Collège des Quatre-Nations .

Wielkim dziedzictwem architektonicznym jest również najbliższe otoczenie, w którym znajduje się średniowieczny Zamek Vincennes , słynny Pałac Wersalski , ale także Zamek Sceaux , Zamek Maisons-Laffitte i Zamek Malmaison .

Architektury wojskowe

Pozostałości murów Filippo Augusto .
Brama św. Denisa .

Mury Paryża ewoluowały przez lata wraz z miastem. Pierwsze rzymskie jądro nie miało obrony, ale po inwazji i zniszczeniu przez Franków i Alemanów w 275 r. Rzymianie ufortyfikowali Île de la Cité [16] . Szczątki można zobaczyć w Crypte archéologique . W XII wieku wybudowano warowny zespół świątynny na północ od rzeki droite , włączony następnie w pierwsze mury wznoszone przez Filipa Augusta począwszy od 1190 roku dla prawego brzegu, a od 1209 roku dla lewego [16]. W tym okresie na prawym brzegu Sekwany zbudowano fortecę, pierwszą konstrukcję przyszłego Luwru. Mury biegły od Luwru, przechodząc przez Porte Saint-Martin i Porte Saint-Denis , aż do kościoła Saint-Paul-Saint-Louis ; dla prawego brzegu. Od Sekwany do Panteonu , Odeonu i Instytutu Francji ; dla lewego brzegu.

Między 1354 a 1380 Karol V przebudował twierdzę Luwru , aw 1370 założył Bastylię i powiększył mury prawego brzegu, następnie ponownie powiększony w 1620 przez Ludwika XIII ( Cinta di Luigi XIII ). Dopiero w 1652 roku Król Słońce przeprowadził prawdziwą, dużą ekspansję, która objęła dwa banki, a także włączyła przedmieścia. Z tego okresu pochodzą przeróbki Bram San Martino i San Dionigi, pomyślanych jako łuki triumfalne dla wjazdu króla do miasta z bazyliki Saint-Denis .

Ostatni wielki mur został wzniesiony na obrzeżach miasta w latach 1841-44 przez Ludwika Filipa Cinta di Thiers . Ten ostatni został rozebrany w latach 1919-29, ale wyznaczał z grubsza definitywny margines oficjalnego terytorium miejskiego miasta; zauważono w 1973 roku przez budowę Boulevard périphérique .

Mosty

Most Aleksandra III , w tle złota kopuła Hôtel des Invalides .

Paryż ma dużą liczbę mostów przecinających Sekwaną . Zbudowany od czasów galijskich, dziś najstarszy jest Pont Neuf wzniesiony w latach 1578-1607. Ten ostatni łączy dwa brzegi rzeki przechodzącej przez zachodni kraniec Île de la Cité ; mierząc 238 metrów, jest też najdłuższym w stolicy. Inne ważne mosty to Pont au Change , gdzie w średniowieczu mieściły się kantory, jubilerzy i złotnicy, którzy swoimi sklepami całkowicie pokryli boki mostu. Kilkakrotnie niszczony i odbudowywany na skutek powodzi lub pożarów, został ostatecznie odbudowany w 1860 roku przez Napoleona III . Następnie: Pont de la Concorde, przed placem o tej samej nazwie, zbudowanym z kamieni zniszczonej Bastylii ; okazały most Aleksandra III , zbudowany na cześć sojuszu z rosyjskim carem Aleksandrem III ; mosty Bir-Hakeim i Bercy , zbudowane między XIX a XX wiekiem, z górnym tunelem do przejścia metra ; Pont Mirabeau z rzeźbami z brązu i Pont des Arts , między Luwrem a Collège des Quatre-Nations , zamknięty dla ruchu kołowego, który tradycyjnie jest „Mostem zakochanych”.

Ulice i place

Widok na Place de la Concorde z fontannami i obeliskiem.

W Paryżu jest kilka ulic i placów o znaczeniu historycznym, architektonicznym, społecznym lub handlowym. Wśród placów wyróżnia się plac Halles, który wraz z Place du Châtelet stanowi prawdziwe centrum komunikacji miejskiej. Charakterystyczne XVII-wieczne Place Dauphine i Place des Vosges , składające się z jednolitych budynków z dużymi dachami. Barokowy i malowniczy Place de la Concorde , Place Vendôme i Place des Victoires . Wreszcie duże Place de la Republique , Place de la Bastille , Place de la Nation i Place Charles-de-Gaulle z Łukiem Triumfalnym w centrumi z którego odchodzi 12 alei.

Z ulic na uwagę zasługują bardzo znane Pola Elizejskie , które wraz z Rue de Rivoli i Rue de Rennes są mocnymi atrakcjami na zakupy, spacery i kawiarnie. Tętniący życiem Bulwar , duże dość proste aleje, wśród których wyróżniają się Boulevard de Bonne-Nouvelle , Boulevard Saint-Martin i Boulevard Montmartre , które tworzą obszar paryskich teatrów. Avenue Montaigne , Boulevard Saint-Germain , Rue Saint-Honoré i Rue de la Paix uważane są za najbardziej luksusowe dzielnice miasta, a także jedno z głównych centrów handlowychmiędzynarodowej mody . Rue de Grenelle i Rue de Varenne , ulice otwarte w XVIII wieku i natychmiast rządzone przez szlacheckich panów i finansistów, którzy zbudowali swoje bogate rezydencje [16] , które teraz stały się biurami ministerstw i ambasad. Rue de la Montagne Sainte-Geneviève i Rue Mouffetard, uważane za najbardziej charakterystyczne dla Paryża ze względu na stare sklepy ze starymi witrynami i atmosferę przeszłości.

Nie zapomnij o charakterystycznych Pasażach , zadaszonych pasażach, rodzaj galerii handlowej , otwartej od końca XVIII wieku, a następnie rozwijanej w całej Europie. Pamiętamy Passage des Princes, Galerie Vivienne , Passage Jouffroy.

Stanowiska archeologiczne

Pozostałości rzymskich murów miejskich w Crypte archéologique .

Niewiele jest stanowisk archeologicznych, które opowiadają historię rzymskiego Paryża . Najpierw pozostałości Arènes de Lutèce , pochodzące z III wieku i najważniejsze z Łaźni w Cluny , z których Frigidarium jest zachowane w prawie nienaruszonym stanie . Pozostałości rzymskiego muru z 275 r., który otaczał Île de la Cité , znajdują się w Crypte archéologique . W kościele Saint-Pierre-de-Montmartre zachowały się cztery kolumny, być może pochodzące ze wzniesionej tam świątyni.

Parki i ogrody

Widok na Ogród Różany Ogrodów Bagatelle .
Pałac Luksemburski ze słynnymi ogrodami.

Paryż to bardzo zielone miasto jak na swój rozmiar. Posiada liczne aleje, duże parki i ogrody na łącznie około 426 terenów zielonych. Spośród wszystkich dwóch „zielonych płuc” Paryża dominują parki Bois de Boulogne na zachód od stolicy o powierzchni 846 hektarów i Bois de Vincennes na wschodzie o powierzchni 995 hektarów.

Historyczne znaczenie mają słynne Ogrody Tuileries autorstwa André Le Nôtre , Ogrody Luksemburskie i Ogrody Bagatelle , zasadzone w epoce baroku i reprezentujące kamienie milowe Ogrodu Francuskiego , a także Jardin des Plantes , ogród botaniczny stolicy. w 1626 r.

W XIX wieku zbudowano piękny Parc des Buttes-Chaumont , Parc Monceau i Parc Montsouris . Parc de la Villette i Parc André-Citroën pochodzą z XX wieku . Osobliwością jest Promenade plantée , stworzona w latach 1988-1993 według projektu architekta Philippe'a Mathieux, poprzez przebudowę nieczynnej linii kolejowej Paryż-Vincennes. To zainspirowało przebudowę części New York High Line w 2009 roku.

Tuż poza obszarem miejskim, ale włączone do obszaru miejskiego Paryża , znajdują się wielkie parki królewskie Wersal , Saint-Cloud , Meudon , Marly-le-Roi i Saint-Germain-en-Laye . Na uwagę zasługują również Park Sceaux i Ogród Różany w Val-de-Marne w L'Haÿ-les-Roses .


święci patroni

Patronką miasta jest św . _ _ _ _ _ _ [19]

Pamiętamy jednak również San Mederico ( Święty Wesoły ), który jest patronem rzeki droite , jądra urbanistycznego, którego początek jest późniejszy, ze względu na obecność marais , które do dziś pamiętane są w nazwie dzielnicy, tj. obszary o powołaniu ogrodniczym dla dobrej żyzności gleby. [20]

Święty Dionizos jest również uznawany za patrona stolicy [21] , podczas gdy inny ważny święty dla paryżan, święty Germano [22] ( lewobrzeżny w średniowieczu nazywany był także „miastem Saint Germain” i paryską dzielnicą Saint-Germain-des-Prés , bierze od niego swoją nazwę [22] ), nie ma urzędu.

Metropolia

Magnifying glass icon mgx2.svgTen sam temat szczegółowo: Grand Paris i Métropole du Grand Paris .
Widok na Paryż z Notre-Dame de Paris
Stacja Vélib ' w place de la Bastille , ze ścieżkami rowerowymi
Średnie dochody w Grand Paris w 2018 r.: zachód skupia najbogatsze populacje, północny wschód najbiedniejsze i populacje imigrantów

Paryż, z 2 206 488 mieszkańcami w 2015 r., 10 706 072 mieszkańcami w aglomeracji i 12 532 901 mieszkańcami w obszarze miejskim , jest największym miastem we Francji. Termin „Wielki Paryż” (francuski: Grand Paris ) określa terytorium, które może być wyznaczone przez aglomerację, obszar miejski lub Metropole du Grand Paris . Aglomeracja Paryża jest czwartą co do wielkości w Europie (po Moskwie , Stambule (którego część rozciąga się na Azję) i Londynie ) i około dwudziestą na świecie.

Aglomeracja Paryża , o ogólnym PKB wyższym niż Australii , jest po Londynie drugim co do wielkości ośrodkiem gospodarczym i finansowym w Europie. Mieści ponad 30% francuskich pracowników umysłowych i ponad 40% siedzib francuskich firm, z największą pod względem wielkości dzielnicą finansową w Europie ( La Défense ) i drugą co do wielkości giełdą papierów wartościowych w Europie ( Euronext Paryż ).

Znany na całym świecie jako Ville Lumière („miasto świateł”) [23] , Paryż jest jednym z wiodących miejsc turystycznych na świecie. Miasto słynie z piękna architektury, alej i widoków, a także z obfitości muzeów. Zbudowany na zakolu Sekwany , podzielony jest na dwie części: droite Rive na północy i mniejszą Lewobrzeże na południu.

Miasto

Według INSEE , miasto Paryż ma łączną powierzchnię105,4  km² (2015) i 2 206 488 mieszkańców (2015).

Trend demograficzny Paris intra moenia [24]
1150 1328 1365 1422 1500 1565 1600 1637 1680 1750 1789
50 000 200 000 275 000 100 000 150 000 294 000 300 000 415 000 515 000 576 000 650 000
1801 1811 1817 1831 1836 1841 1846 1851 1856 1861 1866
546 000 622 636 713 966 785 862 899 313 936 261 1 053 897 1 053 262 1 174 346 1 696 141 1 825 274
1872 1876 1881 1886 1891 1896 1901 1906 1911 1921 1926
1 851 792 1 988 806 2 269 023 2 344 550 2 447 957 2 536 834 2 714 068 2 763 393 2 888 110 2 906 472 2 871 429
1931 1936 1946 1954 1962 1968 1975 1982 1990 1999 2009
2 891 020 2 829 753 2 725 374 2 850 189 2 790 091 2 590 771 2 299 830 2 176 243 2 152 423 2 125 246 2 234 105

Aglomeracja

Aglomeracja miejska Paryża zdefiniowana przez INSEE jako jednostka miejska Paryża ( Unité urbaine de Paris ) składa się z 412 gmin (2015), o łącznej powierzchni 2 844,8 km² (2015) i populacji 10 706 072 mieszkańców ( 2015).

Ludność aglomeracji paryskiej - Unité urbaine de Paris
  • 1801  : 548 000
  • 1835  : 1 000 000
  • 1863  : 2 000 000
  • 1885  : 3 000 000
  • 1905  : 4 000 000
  • 1911  : 4 500 000
  • 1921  : 4 850 000
  • 1926  : 5 160 008
  • 1931  : 5 674 419
  • 1936  : 5 784 072
  • 1946  : 5 600 000
  • 1954  : 6 436 296
  • 1962  : 7 384 363
  • 1968  : 8 196 746
  • 1975  : 8 549 898 (310 gmin)
  • 1982  : 8 706 936 (335 gmin)
  • 1990  : 9 318 821 (378 gmin)
  • 1999  : 9 644 507 (396 gmin)
  • 2008  : 10 354 675 (412 gmin)
  • 2009  : 10 413 386 (412 gmin)
  • 2015  : 10 706 072 (412 gmin)

Obszar metropolitalny

Magnifying glass icon mgx2.svgTen sam temat szczegółowo: Aglomeracja Paryża .
Widok na centrum Paryża z Tour Saint-Jacques i Wieżą Eiffla .
Galeries Lafayette przy bulwarze Haussmann

Obszar metropolitalny Paryża określony przez INSEE jako obszar miejski Paryża ( Aire urbaine de Paris ) składa się z 1 764 gmin (2015), o łącznej powierzchni 17 177,6 km² (2010) i populacja 12 532 901 mieszkańców (2015).

O obszarze metropolitalnym Paryża możemy mówić dopiero po 1870 r., aczkolwiek antycypując użycie tego terminu, 2009 r. są oficjalne, dostarczane przez francuski Narodowy Urząd Statystyczny INSEE .

Rok Mieszkańcy Notatka
1885: 3 000 000  
1905: 4 000 000  
1911: 4 500 000  
1921: 4 850 000 (stagnacja z powodu przegranych I wojny światowej)
1931: 5 600 000  
1936: 6 000 000  
1946: 5 850 000 (straty z powodu II wojny światowej)
1954: 6 550 000  
1968: 8 368 500 (koniec powojennego boomu urodzeń i koniec nadwyżki imigracyjnej dla Paryża)
1982: 9 400 000 (przepływy migracyjne stają się ujemne, wzrost populacji jest znacznie wolniejszy)
1990: 10 291 851  
1999: 11 174 743  
2009: 12 161 542  
2015: 12 532 901  

DATAR w 1992 roku zdefiniował Basen Paryski (po francusku: Bassin parisien ) jako jeszcze szersze terytorium, obejmujące 28 departamentów w 8 regionach ( Górna Normandia , Dolna Normandia , Burgundia , Centrum , Szampania-Ardeny , Ile-de-France , Pikardia i Pays de la Loire tylko Sarthe ) lub ZEAT 1 Région parisienne i ZEAT 2 Bassin parisien plus departamentSarthe .

Imigracja

Zgodnie z prawem francuskie spisy ludności nie zadają pytań dotyczących pochodzenia etnicznego lub religii , ale zbierają informacje dotyczące kraju urodzenia. Z tego widać, że metropolia Paryża jest jedną z najbardziej wielokulturowych w Europie. Według spisu z 1999 r. 19,4% całej populacji urodziło się poza Francją metropolitalną, 4,2% ludności miejskiej reprezentowali niedawni imigranci (osoby, które wyemigrowały do ​​Francji w latach 1990-1999), [25] głównie z Azji i Afryki . [26]37% wszystkich imigrantów we Francji mieszkało w regionie paryskim. [27]

Pierwsza fala międzynarodowej migracji w Paryżu rozpoczęła się już w 1820 r. wraz z przybyciem chłopów niemieckich uciekających przed kryzysem rolnym. Kilka fal imigracji następowało nieprzerwanie do dziś: Włosi i Żydzi Europy Środkowej w XIX wieku , Rosjanie po rewolucji 1917 roku, Ormianie uciekający po ludobójstwie popełnionym przez Imperium Osmańskie , [28] obywatele kolonii w okresie I Wojna Światowa i później, w okresie międzywojennym , hiszpański , włoski i portugalski. W latach pięćdziesiątych i siedemdziesiątych mieszkańcy Maghrebu przybyli po odzyskaniu niepodległości przez te kraje. [29]

Szacuje się, że w regionie metropolitalnym Paryża, zwanym aire urbaine , mieszka około 1,7 miliona muzułmanów , którzy stanowią od 10% do 15% populacji tego obszaru. Jednak z powodu braku oficjalnych danych margines błędu tych szacunków jest bardzo wysoki, ponieważ opiera się na kraju urodzenia (za osobę urodzoną w kraju muzułmańskim lub rodzica z kraju muzułmańskiego uważa się „potencjalnym muzułmaninem”). [30] Według North American Jewish Data Bank , około 310 000 Żydów mieszka w Paryżu i okolicach. Paryż historycznie był magnesem dla imigrantów, goszcząc dziś jedno z największych skupisk imigrantów w Europie. [31] [32][33]

Imigranci i ich dzieci

Według INSEE, francuskiego Narodowego Instytutu Statystyki i Studiów Ekonomicznych, odpowiedzialnego za tworzenie i analizę oficjalnych statystyk we Francji, 20% mieszkańców Paryża to imigranci, a 41,3% osób w wieku do 20 lat ma na przynajmniej jednego rodzica-imigranta. [34]

Wśród młodych ludzi poniżej 18 roku życia 12,1% jest pochodzenia Maghrebi, 9,9% pochodzenia z Afryki Subsaharyjskiej, a 4,0% z Europy Południowej. [35] Około czterech milionów osób, czyli 35% populacji regionu Île-de-France, to albo imigranci (17%) albo co najmniej jednego rodzica-imigranta (18%). [36] Według badania z 2008 r. około 56% wszystkich noworodków w Île-de-France w 2007 r. miało co najmniej jednego rodzica obcego pochodzenia. [37]

Dział Imigranci Osoby poniżej 20 roku życia z co najmniej jednym rodzicem-imigrantem
Numer % Dział % le-de-France Numer % Dział % le-de-France
Paryż (75) 436 576 20 22,4 162 635 41,3 15,4
Sekwana-Saint-Denis (93) 394 831 26,5 20,2 234 837 57,1 22,2
Hauts-de-Seine (92) 250 190 16,3 12,8 124 501 34 11,8
Val-de-Marne (94) 234 633 18,1 12 127 701 40 12,1
Val-d'Oise (95) 185 890 16,1 9,5 124 644 38,5 11,8
Yweliny (78) 161 869 11,6 8,3 98 755 26,4 9,3
Essonne (91) 150 980 12,6 7,7 94 003 29,6 8,9
Sekwana i Marna (77) 135 654 10,7 7 90 319 26 8,5
le-de-France 1 950 623 16,9 100 1 057 394 37,1 100

(Źródło: Insee, EAR 2006)

Administracja

Mapa miejskich dzielnic Paryża

Przed 1967 r. Paryż był częścią departamentu Sekwany , który obejmował miasto i okoliczne przedmieścia.

Od 1967 r. miasto Paryż jest jednym z ośmiu departamentów regionu Ile -de-France . Jego bezwzględny identyfikator to 75 , który znajduje się również na tablicach rejestracyjnych samochodów oraz kodach pocztowych.

Wraz z reformą administracyjną powstały trzy nowe departamenty, które tworzą pierścień wokół Paryża i stanowią pierwszy pas peryferyjny ( la petite couronne ): Hauts-de-Seine , Senna-Saint-Denis i Val-de-Marne . Dalej, departamenty Val-d'Oise , Yvelines i Essonne tworzą wielką couronne . Całość stanowi région parisienne , czyli metropolię Paryża. Ósmy departament Île-de-France , który sam stanowi około połowy terytorium regionu, to wschodni departament Seine-et-Marne .

Hotel de Ville, siedziba rady miejskiej

Podczas gdy departamenty są zwykle podzielone na kantony , miasto Paryż dzieli się na 20 okręgów miejskich (okręgów miejskich), ponumerowanych w porządku progresywnym, począwszy od środka i spirali na zewnątrz, z których każdy jest gminą ( mairie ) z jej radą i jego burmistrz. Z drugiej strony, każdy okręg wybiera również swoich przedstawicieli do Rady Paryskiej ( Conseil de Paris ), która jest jednocześnie radą generalną departamentu. Wybory miejskie i okręgowe są współczesne: paryżanie wybierają 517 radnych okręgu, spośród których 163 zostaje jednocześnie radnymi gminnymi. W każdym okręgu wybory odbywają się w dwóch turach: lista, która uzyska bezwzględną większość lub w stosunku do drugiej tury zdobywa połowę mandatów w całości oraz proporcjonalny udział pozostałych mandatów. Listy są blokowane, a burmistrzów wybierają odpowiednie rady oraz radni ( adiunkty ).

Anne Hidalgo , członkini Francuskiej Partii Socjalistycznej (PS) , jest burmistrzem Paryża od 5 kwietnia 2014 roku . W drodze wyjątku od zwykłej zasady obowiązującej we francuskich miastach, niektóre uprawnienia, które normalnie sprawuje burmistrz, powierzono przedstawicielowi rządu krajowego, prefektowi policji. Na przykład Paryż nie ma policji miejskiej, chociaż ma kilku kontrolerów ruchu. Fakt ten jest dziedzictwem sytuacji, jaka istniała do 1977 r., w której Paryż nie miał burmistrza, ale był w praktyce rządzony przez administrację prefekta. Należy pamiętać, że u podstaw rozczłonkowania Departamentu Sekwany ( Département de la Seine).

Burmistrzowie Paryża

1977-1995 Jacques Chirac RPR
1995-2001 Jean Tiberi RPR
2001-2014 Bertrand Delanoë PS
2014- Anna Hidalgo PS

Kultura

Uniwersytet

Barokowy budynek Institut de France nad brzegiem Sekwany

Spośród trzynastu uniwersytetów w Paryżu siedem znajduje się w mairie de Paris , głównie w Dzielnicy Łacińskiej :

Wiele grandes écoles również ma swoją siedzibę w Paryżu, w tym:

Instytucje badawcze

Paryż jest siedzibą Institut de France (który obejmuje również Académie française , Académie des sciences oraz Académie des inscriptions et belles-lettres ) oraz Centre national de la recherche scientifique .

Stolica jest także gospodarzem wielu wielkich établissements , w tym Collège de France , Observatoire de Paris , Conservatoire national des arts et métiers , École des hautes études en sciences sociales .

Jeśli chodzi o kulturę włoską, w Paryżu obecny jest Włoski Państwowy Instytut Leonarda Da Vinci .

Biblioteki i archiwa

Biblioteka Mazzarino , utworzona z osobistej biblioteki kardynała Mazarina , jest najstarszą francuską biblioteką publiczną; został otwarty dla publiczności w 1643 roku .

Oba biura Bibliothèque Nationale de France znajdują się w Paryżu, centralne przy rue de Richielieu i nowe biuro François-Mitterrand w 13. dzielnicy . Jest to jedna z najważniejszych bibliotek na świecie z ponad trzydziestoma milionami „dzieł”, z czego czternaście milionów to tomy. Inną ważną biblioteką państwową w Paryżu jest Bibliothèque publique d'alformation Centre Georges Pompidou .

Miasto Paryż zarządza pięćdziesięcioma pięcioma bibliotekami „generalistycznymi” [38] i kilkunastoma bibliotekami tematycznymi [39] , w tym Bibliothèque historique de la ville de Paris , w której znajdują się dokumenty związane z architekturą i urbanistyką miasta (mapy budynków , mapy i fotografie miasta) oraz Bibliothèque du cinéma François Truffaut [40] .

Wśród ogólnodostępnych bibliotek uniwersyteckich główną z nich jest Biblioteka Sainte-Geneviève .

Hôtel de Soubise mieści historyczną sekcję Archives nationales , czyli tę dotyczącą dokumentów sprzed rewolucji francuskiej.

Muzea

Olimpia _

Najstarszym i największym muzeum w Paryżu jest Luwr , który z około ośmioma milionami odwiedzających rocznie jest najczęściej odwiedzanym muzeum sztuk pięknych na świecie. Inne znane na całym świecie muzea to Musée National d'Art Moderne (wewnątrz Centrum Georges Pompidou ), poświęcone sztuce współczesnej oraz Musée d'Orsay , w którym wystawiane są prace z końca XIX wieku (dokładnie z lat 1848-1905 ) .

Inne muzea należące do państwa francuskiego to „Narodowe Muzeum Średniowiecza” w Hôtel de Cluny , Musée du quai Branly (spadkobierca Musée de l'Homme ) poświęcone narodom pozaeuropejskim, Cité de l' Architektura , muzeum ekstremalnej sztuki orientalnej Guimet, musée de l'Armée (w Hôtel des Invalides ), musée de la Marine (w Palais de Chaillot ), narodowe muzeum historii naturalnej , Panteon (gdzie wielka francuski Victor Hugo , Voltaire ,Rousseau , Jean Moulin , Jean Jaurès lub Marie Curie ) lub muzeum Jacquemart-André .

Wśród muzeów obywatelskich Paryża można wymienić muzeum Carnavalet poświęcone historii miasta, musée d'art moderne de la Ville de Paris , Petit Palais (muzeum sztuk pięknych miasta Paryża), Muzeum Cernuschi (Muzeum Sztuki Azjatyckiej Miasta Paryża), czyli katakumby [41] . Muzeum Miejskie, połączone z Filharmonią Paryską , to Muzeum Muzyki , znajdujące się w Parc de la Villette , XIX dzielnica , które eksponuje instrumenty muzyczne od XVII wieku do dziś.

W 2005 roku, przy rue Geoffroy l'Asnier 17 , otwarto Mémorial de la Shoah , centralny pomnik Holokaustu we Francji .

Teatry i sale koncertowe

Działalność Opéra national de Paris zorganizowana jest w dwóch salach: historycznej Opéra Garnier (otwartej w 1875 r. ) i nowoczesnej Opéra Bastille (zainaugurowanej w 1990 r .).

Trzecią operą w Paryżu, tradycyjnie dedykowaną operetce , jest Opéra comique .

Inne sale czasami goszczą opery, ale mają bardziej zróżnicowane przeznaczenie: są to Théâtre du Châtelet i Théâtre des Champs-Élysées , które obejmują repertuar od klasycznego po współczesny.

W Paryżu działa 208 teatrów prozy i kawiarnio-teatrów . Najbardziej prestiżowe pokoje to Comédie-Française , Théâtre de l'Odéon i Théâtre de Chaillot .

Salle Pleyel to historyczna symfoniczna sala koncertowa Paryża, a Salle Gaveau poświęcona jest muzyce kameralnej . W Maison de Radio France odbywają się również liczne koncerty różnego rodzaju. Nowoczesne aule to te Cité de la musique i Filharmonii Paryskiej , zainaugurowanej w 2015 roku. W Paryżu działają różne orkiestry symfoniczne, w tym Orchestre de Paris , Orchestre national de France , Orchestre Philharmonique de Radio France i Lamoureux orkiestry .

Wreszcie w Paryżu znajdują się najsłynniejsze europejskie sale muzyczne , od Bobino po Olimpię , gdzie wielu włoskich śpiewaków i zespołów również znalazło międzynarodowe uznanie.

Kolumny Morrisa, kioski, dachy Paryża

Burmistrz Anne Hidalgo (i jej rada) w 2019 roku usunęli stare kioski i zabytkowe kolumny Morrisa w stylu Haussmanna, które były częścią miejskiego dziedzictwa od 1868 roku, a nawet celebrował je Marcel Proust w swoim Recherche .

Nie popiera projektu wpisania dachów Paryża na listę światowego dziedzictwa, bo twierdzi, że nie chce „włożyć stolicy w formalinę”.

Kino

Paryż: pierwszy publiczny pokaz kina cyfrowego w Europie (2000)

Pierwszy publiczny pokaz kinowy zrealizował w Paryżu 28 grudnia 1895 roku Antoine Lumière [42] [43] . To także w Paryżu Georges Méliès (1861-1938) wynalazł „sztukę kina” i widowisko kinematograficzne: przed nim właściwie filmy były tylko dokumentami lub demonstracjami technicznymi. Georges Méliès znany jest z postępu, jaki wniósł do technik kina, głównie ze scenografii i sztuczek scenicznych. Był pierwszym filmowcem i twórcą pierwszego studia filmowego. Tutaj nagrali film Prawie przyjaciele – nietykalni . Pierwszy publiczny pokaz kina cyfrowego w Europie [44]została utworzona w Paryżu, 2 lutego 2000, przez Philippe'a Binanta [45] .

Cmentarze

Miasto Paryż posiada dwadzieścia cmentarzy, z których czternaście znajduje się w okręgu granic miasta ( intra moenia ), a sześć znajduje się w gminach sąsiednich ( extra moenia ). Z kolei na terenie miasta Paryż znajdują się trzy cmentarze należące do innych gmin, a dokładnie: cmentarz Gentilly , położony w 13. dzielnicy i należący do gminy o tej samej nazwie ; cmentarz Montrouge , znajdujący się w 14. dzielnicy i należący do gminy o tej samej nazwie oraz cmentarz Valmy , znajdujący się w 12. dzielnicyi należące do gminy Charenton-le-Pont .

Najsłynniejszym cmentarzem w Paryżu, na którym pochowanych jest wiele znanych osób, jest cmentarz Père-Lachaise .

Infrastruktura i transport

Lotniska

Boeing 737 KLM przed Terminalem 2F na lotnisku Charles de Gaulle

Lotniska w Paryżu są oznaczone kodem lotniska IATA PAR .

Paryż jest obsługiwany przez trzy główne lotniska : lotnisko Charles de Gaulle , w pobliskim Roissy-en-France (oddział 95) na północny wschód od miasta (30 km od „ punktu zerowego ”, około 30 minut jazdy samochodem) oraz lotnisko Orly (oddział 94), położony na południe od miasta (20 km od „punktu zerowego”, ok. 20 minut jazdy samochodem).

Trzecim, mniejszym lotniskiem jest lotnisko Beauvais-Tillé (oddział 60), na północ od Paryża, 90 km od „punktu zerowego”, około 1 godziny i 20 minut jazdy samochodem i jest wykorzystywane do lotów czarterowych i tanich linii lotniczych .

Czwartym lotniskiem, głównie cargo, jest lotnisko Vatry (oddział 51), na wschód od Paryża, 210 km od „punktu zerowego”, około 2 godzin i 25 minut jazdy samochodem.

Lotnisko Le Bourget (departament 93) obecnie gości tylko prywatne odrzutowce, Międzynarodowy Pokaz Lotniczy i Kosmiczny Paryż-Le Bourget oraz Musée de l'air et de l'Espace ; znajduje się na północ od Paryża, 20 km od „punktu zerowego”, około dwudziestu minut jazdy samochodem.

Szyny kolejowe

Pociąg na dworcu Paris Lyon

Stolica Francji jest największym krajowym węzłem kolejowym, gdzie scentralizowane są również prawie wszystkie linie dużych prędkości. Jest to również główny węzeł komunikacyjny w Europie , a sieć kolejowa rozchodzi się z siedmiu głównych stacji: Paris Austerlitz , Paris Bercy , Paris East , Paris Lyon , Paris Montparnasse , Paris North i Paris Saint-Lazare . Dawna stacja końcowa Paris Orsay , zamknięta w latach 50., jest obecnie muzeum .

Transport miejski

Magnifying glass icon mgx2.svgTen sam temat szczegółowo: Paris Metro , Réseau express régional d'Île-de-France i Grand Paris Express .
Typowy znak paryskiego metra

Paryż jest gęsto objęty systemem metra , Metro (14 linii), a także dużą liczbą linii autobusowych . Łączą się one z regionalną siecią dużych prędkości RER (Réseau Express Régional) oraz z siecią kolejową: pociągi podmiejskie, linie krajowe i TGV (lub podobne, jak Thalys i Eurostar ). Na przedmieściach jest kilka stycznych tramwajów: linia T1 jeździ z Saint-Denis do Noisy-le-Sec , linia T2 jeździ z La Défense do Issy. Trzecia linia na południe od miasta, T3, została ukończona pod koniec 2006 roku, T4 na przedmieściach w 2008 roku, a cztery inne linie zostaną oddane do użytku do 2015 roku. Cała sieć metra jest zarządzana, podobnie jak cały paryski transport miejski. , od firmy RATP .

Analizowany jest projekt automatyzacji metra, który miałby być obsługiwany „zdalnie” bez kierowcy. Środek pociągałby za sobą spadek zatrudnienia i jednocześnie wzrost częstotliwości podróży o 30%. Linia 14 jest w pełni zautomatyzowana, linia 1 stała się taka w grudniu 2012 roku.

Ulice

Miasto jest głównym węzłem francuskiej sieci autostrad i jest otoczone wewnętrzną obwodnicą Boulevard Périphérique lub „périph” (35 km) oraz dwoma zewnętrznymi (A86 lub „Périphérique de l'Ile de France” ”, oraz N 104 „Francilenne”). Skrzyżowania „Boulevard Périphérique” nazywane są „Portes”, ponieważ odpowiadają starożytnym bramom miejskim będącym wiaduktem zbudowanym na śladzie ostatnich murów Paryża. Dwie zewnętrzne obwodnice są nadal na ukończeniu, w szczególności w przypadku A86 południowo-zachodni odcinek między A13 i N12 nie jest jeszcze ukończony. Z drugiej strony „Francilienne” z grubsza definiuje region Ile-de-France i wciąż jest daleki od ukończenia.

Turystyka

UNESCO white logo.svg Dobrze chroniony przez UNESCO
Paryż, brzegi Sekwany
UNESCO World Heritage Site logo.svg Miejsce światowego dziedzictwa
Notre Dame, early morning.jpg
FacetKulturalny
Kryterium(i) (ii) (iv)
ZagrożenieNie w niebezpieczeństwie
Uznany od1991
Karta UNESCO( EN ) Paryż, Brzegi Sekwany
( FR ) Zestawienie informacji

Od 1848 r. Paryż stał się bardzo popularnym celem w sieci kolejowej, będąc jej sercem. Głównymi atrakcjami miasta w tamtych czasach były Wystawy Powszechne , z których powstało wiele paryskich zabytków, takich jak Wieża Eiffla . To, oprócz upiększeń wykonanych w okresie Drugiego Cesarstwa Francuskiego , przyczyniło się w dużej mierze do uczynienia miasta bardzo atrakcyjnym miejscem docelowym.

Paryż przyjmuje około 38 milionów turystów rocznie. [46] Jego muzea i zabytki należą do najbardziej cenionych atrakcji. Turystyka zmotywowała rządy do zachęcania do działalności muzealnej. Najsłynniejsze muzeum w mieście, Luwr , przyjmuje ponad osiem milionów odwiedzających rocznie i jest zdecydowanie najczęściej odwiedzanym muzeum sztuki na świecie. Kolejną bardzo znaną atrakcją są kościoły miasta: Notre Dame de Paris ( katedra miasta i kościół prymasowski Francji) oraz Bazylika Najświętszego Sercaodwiedzają odpowiednio dwanaście i osiem milionów odwiedzających. Wieża Eiffla, najbardziej charakterystyczny zabytek w Paryżu, odwiedza średnio ponad sześć milionów odwiedzających rocznie i ponad 200 milionów od czasu jej budowy. Disneyland Paris jest główną atrakcją turystyczną nie tylko dla Francuzów, ale także dla innych Europejczyków, z 14,5 milionami zarejestrowanych odwiedzających w 2007 roku.

Luwr to jedno z największych i najsłynniejszych muzeów na świecie, w którym znajduje się wiele dzieł sztuki, w tym Mona Lisa i Wenus z Milo . Prace Pabla Picassa i Auguste Rodina można znaleźć odpowiednio w Muzeum Picassa i Musée Rodin , podczas gdy społeczność artystyczna Montparnasse wystawia w Musée du Montparnasse . W Centre Georges Pompidou mieści się Musée National d'Art Moderne .

Sztuka i artefakty z okresu średniowiecza są wystawiane w Musée de Cluny , a Musée d'Orsay słynie z ważnej kolekcji obrazów impresjonistów , które się tu znajdują.

Wiele miejsc publicznych w mieście zmieniło się na przestrzeni lat, aby sprostać głównie oczekiwaniom turystów, a nie mieszkańców. Na przykład Lido i Moulin Rouge wystawiają przedstawienia teatralne i kabaretowe . Większość paryskich hoteli, klubów nocnych i restauracji stała się silnie uzależniona od turystyki.

Życie nocne

W 11. dzielnicy , w pobliżu Place de la Bastille , znajduje się jedno z centrów nocnego życia Paryża: rue de Lappe , wąska ulica z ograniczonym ruchem ulicznym, gdzie znajduje się wiele klubów wszelkiego rodzaju, każdy o innej charakterystyce i bardzo uczęszczany przez młodych studenci. Również przy samej rue Oberkampf znajduje się wiele małych klubów, niektóre otwarte są nawet do białego rana.

Gospodarka

Z PKB w wysokości 572,4 mld EUR w 2010 r. [47] region paryski ma jeden z najwyższych PKB na świecie, co czyni go motorem światowej gospodarki. [48] ​​​​Podczas gdy populacja Paryża stanowi 18,8% francuskiej populacji metropolitalnej, [49] sam PKB miasta stanowi 30,2% PKB zurbanizowanych obszarów kraju. [47] Działalność gospodarcza Paryża nie specjalizuje się w konkretnym sektorze (np. Los Angeles z przemysłem rozrywkowym czy Londyn i Nowy Jorkz sektorem finansowym). W ostatnich latach gospodarka miasta przesunęła się na działalność o wysokiej wartości dodanej, taką jak usługi finansowe, informatyka oraz produkcja zaawansowanych technologii: elektronika , optyka , lotnictwo.

Dzielnica La Défense stanowi gospodarcze centrum stolicy, położona na zachód od miasta, w trójkącie pomiędzy Operą Garnier i Val de Seine . Podczas gdy paryska gospodarka jest w dużej mierze zdominowana przez usługi, miasto pozostaje bardzo silne również na poziomie produkcji, szczególnie w przemyśle motoryzacyjnym , lotniczym i elektronicznym. W ostatnich dziesięcioleciach lokalna gospodarka przesunęła się w kierunku działalności o wysokiej wartości dodanej, zwłaszcza w zakresie usług biznesowych. Paryż zajmuje pierwsze miejsce w Europie pod względem potencjału badawczo-rozwojowego [50] i jest uważany za jedno z najlepszych miast na świecie pod względem innowacyjności. [51]W regionie paryskim znajdują się centrale 33 firm należących do listy Fortune Global 500 . [52]

Spis z 1999 r. wykazał, że z 5 089 170 osób zatrudnionych w aglomeracji Paryża, 16,5% pracuje w usługach biznesowych, 13,0% w handlu (handel detaliczny i hurtowy), 12 , 3% w przemyśle, 10,0% w rządzie i obrona, 8,7% w służbie zdrowia, 8,2% w transporcie i łączności, 6,6% w edukacji, a pozostałe 24,7% w wielu innych sektorach gospodarki. W sektorze wytwórczym największymi pracodawcami był przemysł elektroniczny i elektryczny (17,9% ogółu zatrudnionych w produkcji) oraz branża wydawnicza i poligraficzna (14,0% ogółu siły roboczej), podczas gdy pozostałe 68,1% pracowników produkcyjnych siła robocza jest rozproszona w wielu innych sektorach.[53] Bezrobocie w miejskich „gettach imigrantów” waha się od 20 do 40 procent, według różnych źródeł. [27]

Sport

Paryż był gospodarzem igrzysk olimpijskich w 1900 i 1924 roku, a także w 2024 roku . Najbardziej znane paryskie kluby sportowe to Paris Saint-Germain Football Club , klub piłkarski , który wygrał Ligue 1 dziewięć razy , Stade français Paris rugby , drużyna rugby w wieku 15 lat, która została mistrzem Francji czternaście razy i Racing 92 , kolejny klub rugby , który zdobył sześć mistrzostw Francji.

Jeśli chodzi o baseball , stolicą w najwyższej klasie rozgrywkowej jest Paris Université Club ( klub multisportowy , działający również w koszykówce i piłce ręcznej ), który zdobył 21 tytułów krajowych.

Głównym paryskim klubem koszykarskim był Paris-Levallois Basket , który powstał w 2007 roku z połączenia Paris Basket Racing i Levallois Sporting Club Basket .

W Paryżu jest lub było kilka drużyn futbolu amerykańskiego ; obecnie miasto jest reprezentowane przez Mousquetaires de Paris (urodzone z kolejnych fuzji Paris Jets, Sphinx du Plessis-Robinson i Castors de Paris), które mogą pochwalić się łącznie 7 diamentowymi hełmami (1 jako Jets, 4 jako Castors i 2 jak Muszkieterowie) i filiżanka francuska (jak kółka). W przeszłości byli też Challengers de Paris , którzy zdobyli Srebrny Kask i Puchar Francji.

Kluby sportowe

Obecne firmy

Obecne kluby multisportowe

Zaginione firmy

Piłka nożna

Głównym sportem w mieście jest piłka nożna . Główną drużyną jest Paris Saint-Germain Football Club , wojujący w Ligue 1 , należący do arabskiego inwestora Nassera Al-Khelaïfi , jeden z najbardziej utytułowanych francuskich drużyn, które zdobyły siedem mistrzostw Francji w pierwszej lidze i dwadzieścia pucharów krajowych, głównie po 2012 roku .
Inną miejską zawodową drużyną piłkarską jest Paris Football Club , bojownik Ligue 2 , który ma wspólną przeszłość z PSG . Red Star Football Club
i Racing Club de France Football, chociaż założone w Paryżu, są klubami odpowiednio miast Saint-Ouen-sur-Seine i Colombes .

Obiekty sportowe

Główne obiekty sportowe w Paryżu ( intra-muros ) to Parc des Princes , stadion Roland Garros , AccorHotels Arena , stadion Charléty , stadion Jean Bouin , stadion Pierre-de-Coubertin , welodrom Vincennes , trinquet Chiquito de Cambo , tor wyścigowy Vincennes , tor wyścigowy Longchamp , tor wyścigowy Auteuil , stadion Déjerine , stadion Élisabeth , centrum sportowe Max-Rousié ,Stadion Pershing , Halle Georges-Carpentier , Paris La Défense Arena oraz kilka basenów i paryski tor uliczny .
Wielofunkcyjny Stade de France znajduje się w Saint - Denis pod Paryżem.

Nazwy Paryża i jego mieszkańców

Paryż to miasto płci męskiej, o czym świadczą wyrażenia „ le Grand Paris” czy „ le Vieux Paris”. Niemniej jednak forma żeńska jest często używana w poezji („Paris est une blonde, Paris reine du monde”, Mistinguett ).

W języku francuskim nazwa miasta Paryż w konwencji międzynarodowego alfabetu fonetycznego brzmi [paˈʀi] .

Klasyczna łacińska nazwa miasta to Lūtētia ( [luːˈteːtɪa] ), transliterowana przez Francuzów na Lutèce ( [lyˈtɛs] ). Później nazwę zmieniono na Paryż , wywodzącą się od galijskiego plemienia Parysów .

Paryż jest znany jako „Paname” ( [panˈam] ) w nieformalnym języku francuskim, ze względu na rozpowszechnienie kapelusza panamskiego wśród Paryżan na początku XX wieku.

Mieszkańcy Paryża nazywani są Parisiens ( [paʀiˈzjɛ̃] ) po francusku i Parigots ( [paʀiˈgo] ) po nieformalnym francuskim.

Stosunki międzynarodowe

Bliźniacze

( FR )

«Seule Paris est digne de Rome; seule Rzym est digne de Paris "

( IT )

«Tylko Paryż jest godny Rzymu; tylko Rzym jest godny Paryża ”

( Partnerstwo między miastami Rzymu i Paryża [55] )

Od 1956 Paryż jest bliźniaczo bliźniaczy w sposób wyłączny i wzajemny z [56] :

Związki partnerskie

Notatka

  1. ^ Luciano Canepari , Paryż , w Il DiPI - Słownik wymowy włoskiej , Zanichelli, 2009, ISBN 978-88-08-10511-0 .  
  2. ^ Global 500 2009: Miasta , na money.cnn.com . Pobrano 3 maja 2019 r. ( zarchiwizowane 1 kwietnia 2019 r. ) .
  3. ^ Kopia archiwalna , francetvinfo.fr . Pobrano 3 czerwca 2019 r. ( zarchiwizowane 3 czerwca 2019 r. ) .
  4. ^ Najdroższe miasta na świecie: nowy ranking 2020 , na money.it , 18 listopada 2020 . Źródło 11 października 2021 .
  5. ^ Petite couronne , centralny obszar aglomeracji paryskiej
  6. ^ Météo gratis, météo météo de Météorological predictions , na meteorologic.net . Pobrano 28 lipca 2010 ( zarchiwizowane 27 kwietnia 2015) .
  7. ^ Średnie temperatury dla Paryża - lipiec 2010.
  8. ^ Le record de chaleur battu w Paryżu, avec 42,6°C enregistrés , na bfmtv.com . Zarchiwizowane od oryginału w dniu 25 lipca 2019 r .
  9. ^ Relevés Paris-Montsouris 1961-1990 , na infoclimat.fr . Pobrano 21 listopada 2007 ( archiwum 28 września 2007 ) .
  10. ^ Données climatiques depuis 1873. Zarchiwizowane 3 marca 2009 w Internet Archive .
  11. ^ Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France , editions Larousse 1968.
  12. ^ Collection des meilleurs disertations .
  13. ^ Rossana Barcellona, ​​rady „narodowe” i rewolucje podziemne. Agde 506, Orlean 511, Épaone 517 , w: Reti Medievali , 18, 1 (2017), Firenze University Press, s. 63 , ISSN  1593-2214  ( WC  ACNP ) .
  14. ^ Matteo Liberti, Paris Caput Mundi , w Focus Storia , czerwiec 2014, s. 40-45.
  15. ^ Ray Argyle, Maurice Vaïsse, The Paris Game: Charles de Gaulle, Wyzwolenie Paryża i hazard, który wygrał Francję , Dundurn, 2014.
  16. ^ a b c def g h „ Paryż ”, TCI Guide, 1997 .
  17. ^ 9,6 milionów odwiedzających au Louvre w 2019 roku na presse.louvre.fr . Źródło 20 marca 2021 .
  18. ^ Paryż, rzeki Seine , na whc.unesco.org . Źródło 10 sierpnia 2021 .
  19. ^ Mario Sgarbossa, Święci i błogosławieni Kościoła Zachodu i Wschodu , Pauline Editions, s. 13
  20. ^ Mario Sgarbossa, Święci i błogosławieni Kościoła Zachodu i Wschodu , Pauline Editions, s. 490
  21. ^ Mario Sgarbossa, Święci i błogosławieni Kościoła Zachodu i Wschodu , Pauline Editions, s. 572
  22. ^ a b Mario Sgarbossa, Święci i błogosławieni Kościoła Zachodu i Wschodu , Pauline Editions, s. 303
  23. ^ Przydomek wziął się z rozpowszechnienia, nawet na mniej uczęszczanych i najciemniejszych ulicach miasta, oświetlenia publicznego, wprowadzonego w XVII wieku przez generała porucznika policji Gabriela Nicolasa de la Reynie
  24. ^ Dane: przed 1801 szacunki z Fierro , s. 278 ; spisy ludności od 1801 roku.
  25. ^ ( FR ) Institut National de la Statistique et des Études Économiques, Aire urbaine 99: Paris - Migrations (charakter społeczno-gospodarczy selon le lieu de naissance) , na stronie recensement.insee.fr . Pobrano 6 lipca 2006 (zarchiwizowane z oryginału 4 października 2006) .
  26. ^ ( FR ) Institut National de la Statistique et des Études Économiques, Flux d'immigration permanent par motyw w 2003 r. , su insee.fr . Pobrano 25 czerwca 2006 ( archiwum 2 czerwca 2006 ) .
  27. ^ a b Paris Riots in Perspective , na abcnews.go.com , 4 listopada 2005. Pobrano 26 czerwca 2012 ( archiwum 1 września 2012) .
  28. ^ James E. Hassell, Transakcje Amerykańskiego Towarzystwa Filozoficznego. III. Rząd francuski i uchodźcy , Amerykańskie Towarzystwo Filozoficzne, 1991, s. 22, ISBN  0-87169-817-X . Pobrano 16 listopada 2012 r. ( archiwum 28 czerwca 2012 r. ) .
  29. ^ ( FR ) Cité Nationale de l'Histoire de l'Immigration, Histoire de migration en France , na stronie histoire-immigration.fr . Pobrano 25 czerwca 2006 ( archiwum 16 listopada 2006 ) .
  30. ^ Yves Charles Zarka, L'Islam en France , "Les contours d'une population sensitive d'être Muslim d'après la filiation", Michèle Tribalat, s. 27
  31. ^ Sponsorowane przez muzułmanów i polityków miejskich: Kiedy ratusze zwracają się do Mekki , na economist.com , 4 grudnia 2008 . Źródło 26 czerwca 2012 ( zarchiwizowane 18 września 2009 ) .
  32. ^ Światowa populacja żydowska | Najnowsze statystyki na stronie simpletoremember.com . Pobrano 26 czerwca 2012 r. (Zarchiwizowane z oryginału 24 kwietnia 2015 r.) .
  33. ^ Estera, populacja muzułmańska w europejskich miastach , na islamineurope.blogspot.com , 23 listopada 2007. Pobrano 26 czerwca 2012 (archiwum z 16 maja 2012) .
  34. ^ Les imigranci et leur famille en Île-de-France zarchiwizowane 28 października 2011 w Internet Archive ., Uwaga rapide Société, nr 552, czerwiec 2011
  35. ^ Michèle Tribalat, „Les jeunes d'origine étrangere” w Revue Commentaire , czerwiec 2009, nr 126, s.434
  36. ^ Les potomkowie d'immigrés vivant en Île-de-France Zarchiwizowane 28 października 2011 w Internet Archive . , IAU Idf, Quick Notes Société, nr 531
  37. ^ Bardakdjian-Michau, M Bahuau, D Hurtrel i wsp. 2008, Badania przesiewowe noworodków w kierunku niedokrwistości sierpowatokrwinkowej we Francji zarchiwizowane 10 lutego 2013 r. w archiwum internetowym , J Clin Pathol 2009 62: 31-33, doi: 10.1136 / jcp 2008.058867
  38. ^ Les cinquante-cinq bibliothèques de Paris Zarchiwizowane 24 stycznia 2010 w Internet Archive ..
  39. ^ bibliothèques thématiques de Paris .
  40. ^ Biblioteki na stronie internetowej miasta Paryż , na paris.fr . Pobrano 27 września 2017 r. (Zarchiwizowane z oryginału 19 kwietnia 2010 r.) .
  41. ^ Muzea obywatelskie na stronie internetowej miasta Paryż Zarchiwizowane 27 kwietnia 2010 w Internet Archive ..
  42. ^ Georges Sadoul, Histoire du cinéma mondial, des origines à nos jours , Flammarion, Paryż, 1968, s. 19.
  43. ^ Instytut Lumière. Zarchiwizowane 7 marca 2013 r. w Internet Archive .
  44. ^ ( FR ) Laurent Creton i Kira Kitsopanidou, Les salles de cinéma: Enjeux, défis i perspektywy , Armand Colin, 20 listopada 2013, ISBN  978-2-200-29011-5 . Źródło 18 marca 2016 .
  45. ^ Cahiers du cinéma , wydanie poza serią, kwiecień 2000, s. 32.
  46. ^ ( ENFR ) Le Tourisme à Paris - Chiffres clés 2018 , na fr.zone-secure.net . Pobrano 31 lipca 2019 r. (Zarchiwizowane z oryginału 14 kwietnia 2020 r.) .
  47. ^ ab Institut National de la Statistique et des Études Économiques, Produits Intérieurs Bruts Régionaux (PIBR) en valeur en millions d'euros ( XLS ), na insee.fr . Pobrano 3 lipca 2012 r. Zarchiwizowane z oryginału 29 sierpnia 2012 r . .
  48. ^ Bank Światowy, Produkt Krajowy Brutto 2010 ( PDF ), na stronie siteresources.worldbank.org . Pobrano 3 lipca 2012 r. ( archiwum 12 września 2009 r. ) .
  49. ^ ( FR ) Estimation de population au 1er janvier, par région, sexe et grande classe d'âge ( XLS ), w Institut National de la Statistique et des Études Économiques . Pobrano 3 lipca 2012 r. ( zarchiwizowane 12 października 2012 r. ) .
  50. ^ Martine Delassus, Florence Humbert, Christine Tarquisse, Julie Veaute, Paryż Kluczowe dane ( PDF )[ niedziałający link ] , na paris-iledefrance.cci.fr , Agencja Rozwoju Gospodarczego Regionu Paryża, luty 2011. Źródło 21 lipca 2011 . (Plik PDF)
  51. ^ Innovation Cities Top 100 Index 2011: City Rankings , na innovation-cities.com , 2 Think Now, październik 2011. Pobrano 21 października 2011 ( archiwum 23 października 2011 ) .
  52. ^ Fortune , Global Fortune 500 według krajów: Francja , CNN. Źródło 22 lipca 2011 ( archiwum 11 lipca 2011 ) .
  53. ^ ( FR ) Les emplois dans les les activités liées au tourisme: un sur quatre en Île-de-France ( PDF ), w Institut National de la Statistique et des Études Économiques . Pobrano 10 kwietnia 2006 ( archiwum 24 marca 2006 ) .
  54. ^ Logistics-in-Europe.com, Vertical Mail, Paris Île-de-France, czołowy start w Europie , na logistyce-in-europe.com . Pobrano 4 października 2007 (archiwum z dnia 2 lipca 2007) .
  55. ^ Paryż, stolica międzynarodowa , na region-iledefrance.info . Pobrano 20 września 2009 (zarchiwizowane z oryginału 7 stycznia 2009) . ( FR )
  56. ^ Les pactes d'amitié et de coopération Zarchiwizowane 11 października 2007 w Internet Archive . Oficjalna strona de la Ville de Paris.

Bibliografia

  • ( FR ) Stowarzyszenie wydające publikację d'une histoire de Paris, Nouvelle histoire de Paris , Hachette, 1970.
  • ( FR ) Jacques Hillairet, Dictionnaire historique des rues de Paris , Éditions de Minuit , 1963, ISBN  2-7073-1054-9 .
  • ( FR ) Danielle Chadych i Dominique Leborgne, Atlas de Paris. Évolution du paysage urbain , Parigramme, 2002.
  • ( FR ) Jean Favier, Paryż, deux mille ans d'histoire , Fayard, 1997.
  • ( FR ) Jean-Robert Pitte, Paryż: histoire d'une ville , Hachette, 1993.
  • ( FR ) Alfred Fierro, Histoire et dictionnaire de Paris , Paryż, Éditions Robert Laffont , 1996.
  • ( FR ) Pascal Varejka, Paryż, une histoire en images. Architektura, ekonomia, kultura, społeczeństwo ... 2000 ans de vie urbaine , Paryż, Parigramme, 2007.
  • ( FR ) Pascal Tonazzi, Florilège de Notre-Dame de Paris , Paryż, Editions Arléa, 2007, ISBN  2-86959-795-9 .
  • Elio Migliorini, Vittorio Sogno, Léopold Albert Constans, Georges Bourgin, Pierre Lavedan, Stefano La Colla, Henry Prunieres, Giacomo Antonini, Walter Maturi, PARYŻ , w Encyklopedii Włoskiej , Rzym, Instytut Encyklopedii Włoskiej, 1935.

Powiązane przedmioty

Inne projekty

Zewnętrzne linki