Jurij Nikołajewicz Tynjanov

Jurij Nikolaevič Tynjanov ( po rosyjsku : Ю中рий Николалевич Тыняянов?; Rēzekne , 18 października 1894 - Moskwa , 20 grudnia 1943 ) był sowieckim pisarzem , filologiem , krytykiem literackim , tłumaczem i scenarzystą .

Biografia

Tablica pamiątkowa na fasadzie męskiego gimnazjum w Pskowie

Jurij Tynjanov urodził się w Režic, w guberni witebskiej, w rodzinie burżuazji izraelickiej (jego ojciec był lekarzem) [1] . W momencie jej narodzin rodzimy region był częścią imperium rosyjskiego , obecnie miasto Režic należy do wschodniej Łotwy pod nazwą Rēzekne , a Witebsk z nazwą Witebsk znajduje się na Białorusi . Z powodzeniem uczęszczał do liceum w Pskowie , gdzie miał wśród swoich kolegów z klasy Lwa Aleksandrowicza Zil'bera, który zostanie ważnym mikrobiologiem, brata z kolei uczonego Veniamina Kaverina i Eleny Aleksandrownej Zil'bery, która zostanie żoną Jurija Tynjanovem[2] . W 1914 zapisał się na wydziałfilologii klasycznej Państwowego Uniwersytetu w Petersburgu , gdzie był uczniem językoznawcy Baudouina de Courtenay , uczęszczał na seminaria na temat Puszkina prowadzone przez Wengerowa i uczęszczał do kręgów literackich, gdzie miał sposoby poznawania, m.in. inni, Šklovskij i Ėjchenbaum [3] . Shklovsky opowie Serenie Vitale o młodym Tynjanowie:

«Był z nami Jurij Tynjanow. Był trochę młodszy ode mnie. I uczył się lepiej ode mnie, zdawał wszystkie egzaminy... Z miłością prowadzę jego książki. Na jednej widnieje dedykacja: „Gdybym cię nie spotkał, moje życie poszłoby na marne”. Ale jego życie było wspaniałe. To nie my sami siebie wymyślamy, to czas nas wymyśla, wymyśla nas, a potem źle nas traktuje. Jurij pisał wiersze, piękne wiersze w stylu Deržavina , kochał Kjuchel'beker , poezję epoki Puszkina. Głęboko rozumiał poezję, mówił o „gęstości” wiersza. Powiedział, że słowo poetyckie, dzięki sile koncentracji wiersza, staje się bardziej „zdolne” do słowa prozaicznego”.

( Viktor Šklovskij Świadek epoki: rozmowy z Sereną Vitale, Rzym, zebrane Editori, 1979, s. 43-44 )

Wraz z Shklovskij i Ėjchenbaumem Jurij Tynjanov około 1916 był jednym z założycieli i głównych animatorów OPOÂZ (Towarzystwa Studiów Języka Poetyckiego), koła, które wraz z Moskiewskim Kołem Językowym Romana Jakobsona dało później początek szkole. znany jako „ formalizm rosyjski ” działający w latach 1916-1925 [4] [5] . Później, w lutym 1921, był jednym z założycieli grupy I Fratelli di Serapione .

Pamiątkowy znaczek wydany w 1994 roku na stulecie urodzin Tynjanova
Plakat filmu Porucznik Kiže

Po ukończeniu studiów (1919), od 1918 do 1921 pracował w Kominternie jako tłumacz z języka francuskiego, od 1921 do 1930 uczył historii poezji rosyjskiej w Leningradzkim Instytucie Historii Sztuki [6] . Z tego okresu pochodzą niektóre ważne eseje literackie [7] [8] [9] . W 1928 zredagował wydanie dzieł Velimira Chlebnikova . Jednak Shklovskij skomentował na początku lat sześćdziesiątych : „Prace teoretyczne Jurija Tynjanowa przez prawie trzydzieści lat nie były publikowane i dopiero teraz ukazują się; zanim nie zostały ani rozpoznane, ani omówione ”. [10]. Od 1925 r. rozpoczął także działalność beletrystyczną, publikując powieść Kjuchlja o życiu dekabrysty i przyjaciela Puszkina Küchelbeckera [11] . Publikacja Kyuchlji odbyła się dzięki wsparciu Čukovskiego [12] . Zostawszy prozaikiem, po Kyuchlji Tynjanowie opublikował The Vazir-Muchtar , o tragicznych wydarzeniach dramaturga Gribojedowa , ambasadora Rosji w Teheranie w 1825 roku [13] , oraz napisał kilka długich opowiadań [14] [15] . Od 1927 do 1934 Tynjanov przetłumaczył także wiersz autorstwaHeinricha Heinego . Około 1925 Tynjanov zaczął także pracować w kinie, najpierw jako konsultant w studiach Leningradkino, potem jako scenarzysta [4] . Od końca lat dwudziestych stwardnienie rozsiane , na które Tynjanov cierpiał w młodym wieku, powodowało postępującą utratę jego zdolności do pracy. Dziełem, któremu poświęci najwięcej uwagi, była powieść historyczna Puszkin , której dwa pierwsze tomy, poświęcone dzieciństwu i młodości poety w Rosji początku XIX wieku , ukazały się w 1936 roku [16] ., tom trzeci w 1939 r., inne fragmenty wyszły pośmiertnie; powieść jednak pozostała niedokończona, ponieważ Tynjanovowi zapobiegła choroba obezwładniająca, która doprowadziła do jego śmierci [17] . Zdaniem Ettore Lo Gatto , „społeczny i polityczny świat intelektualny lat formacyjnych poety jest opisany z taką perfekcją przywiązania do rzeczywistości historycznej, że skłania do myślenia bardziej o wspomnieniach współczesnego niż o wyobraźni powieściopisarza, który [ ..] potrafił dodać wspomnienie ciepła, które czyni jego książkę jednym z arcydzieł gatunku” [18]

Jego zainteresowania kinem będą z początku teoretyczne. W artykule z 1927 r. przetłumaczonym na język włoski pt . Podstawy kina rozpoznaje w kinie eksperymentalne laboratorium form ekspresyjnych, mające na celu zbudowanie nowego, potężnego dyskursu poetyckiego [19] . W awangardzie i tradycji skupi się na wartości estetycznej technik filmowych, takich jak montaż [9] . Współpraca z Kozincevem i Traubergiem , dwoma założycielami awangardowego laboratorium FEKS (Fabryka ekscentrycznego aktora), doprowadzi go do pracy jako scenarzysta w filmach Płaszcz i SVD [4] .

Pracuje

Eseje
  • ( RU ) Dostojewski i Gogol '(esej o teorii parodii) [ po rosyjsku : Достоевский и Гоголь (к теории пародии) ? , transliterowane : Dostojewski i Gogol '(k theorii parodii) ], Piotrogród, Opoâz, 1921.
  • Problem języka poetyckiego [ po rosyjsku : Проблема стихотворного языка ? , transliteracja : Problema stihotvornogo âzyka ], przekład Giovanniego Giudici i Ljudmila Kortikova, Mediolan, Il saggiatore, 1968 [1924] .
  • Awangarda i tradycja [ po rosyjsku : Архаисты и новаторы ? , transliteracja : Arhaisty i novatory ], przekład Sergio Leone, Wstęp Viktora Shklovskija, Bari, Dedalo libri, 1968 [1929] .
  • Formalizm i historia literatury. Trzy etiudy o poezji rosyjskiej , przekład Marii Di Salvo, Turyn, Einaudi, 1973.
  • Koncepcja budowy [ Problema stichotvornogo jazyka ], Leningrad 1924, s. 7-11. Tłumaczenie Gian Luigi Bravo] [20] .
  • Podstawa kina [ Ob osnovach kino ], w Poetika kino , Moskwa, 1927] [19] .
  • Ewolucja literacka [ O literaturnoj evoljucii ], w Archaisly i novatory , Leningrad 1929, s. 30–47. Tłumaczenie Remo Faccani [21] .
  • (z Romanem Jakobsonem), Problemy nauki o literaturze i języku [ Problemy izučenija literatury i jazyka ], w «Nowyj Lef», 1928, przyp. 12, s. 35-37. Tłumaczenie Vittorio Strady [22] .
Powieści
  • Kyuchlya [ po rosyjsku : Кюхля ? , transliteracja : Kûhlâ ], przekład Agnese Accattoli, Pesaro, Metauro, 2004 [1925] , ISBN  88-87543-29-1 .
  • Vazir-Muchtar [ po rosyjsku : Смерть Вазир-Мухтара ? , transliterowane : Smert 'Vazir-Muhtara , dosłownie: Śmierć Vazir-Muchtara ], przekład Giuliana Raspi, Mediolan, Silva, 1961 [1929] .
  • ( RU ) Puszkin [ rosyjski : Пушкин ? _ , transliterowane : Puszkin ], Leningrad, Hudožestvennaâ literatura, 1936.
Historie
  • Jednostki porucznika [ po rosyjsku : Подпоручик Киже ? , transliteracja : Podporučik Kiže ], przekład Daniela Di Sora, Florencja, Editoriale Sette, 1984 [1930] .
  • JN Tynjanov, wspomniany podporucznik; Młody Witusisnikow [ po rosyjsku : Подпоручик Киже ? w transliteracji : Podporučik Kiže ; po rosyjsku : Малолетный Витушишников ? , transliteracja : Maloletnyj Vitušišnikov ], red. Victor Zaslavsky, przekład Renzo Oliva i Giuliana Raspi, Notatka Giuliany Raspi, Palermo, Sellerio, 1984 [1930-1933] .
  • JN Tynjanov, Wax person [ po rosyjsku : Восковая персона ? , w transliteracji : Voskovaâ persona ], pod redakcją Igora Sibaldiego, przekład Igora Sibaldiego , Rzym, zebrane przez Editori, 1986 [1931] , ISBN  88-359-3014-6 .
Scenariusze

Notatka

  1. ^ A. Maver, Encyklopedia Treccani .
  2. ^ A. Belinkow, 1961 .
  3. ^ Rozmowa Šklovskija-Vitale'a, 1968 , s. 124-26 .
  4. ^ abc D. Dottorini , Encyklopedia kina .
  5. ^ V. Šklovskij, Dawno, dawno temu , s. 200-216 .
  6. ^ VA Kaverin, 1962 .
  7. ^ Dostojewski i Gogol, 1921 .
  8. ^ Problem języka poetyckiego, 1924 .
  9. ^ a b Awangarda i tradycja, 1929 .
  10. ^ V. Šklovskij, Dawno, dawno temu , s. 207-8 .
  11. ^ Kjuchlja, 1925
  12. ^ V. Šklovskij, Dawno, dawno temu , s. 209 .
  13. ^ Vazir-Muchtar, 1929 .
  14. ^ Podporucznik Kiže, 1930 .
  15. ^ Osoba woskowa, 1931 .
  16. ^ Puszkin, 1936 .
  17. ^ V. Šklovskij, Dawno, dawno temu , s. 209-210 .
  18. ^ Ettore Lo Gatto, «Puszkin» , w Bompiani Dictionary of Works and Characters , VII, Mediolan, RCS Libri, 2005, s. 7695.
  19. ^ a b U rosyjskich formalistów w kinie, 1971 , s. 53-85 .
  20. ^ W Todorov, Rosyjscy formaliści , s. 117-124 .
  21. ^ W Todorov, Rosyjscy formaliści , s. 125-144 .
  22. ^ W Todorov, Rosyjscy formaliści , s. 145-151 .
  23. ^ Płaszcz - Shinel , w internetowej bazie danych filmów , IMDb.com. Źródło 17 czerwca 2022 .
  24. ^ SVD , w internetowej bazie danych filmów , IMDb.com. Źródło 17 czerwca 2022 .
  25. ^ Porucznik Kiže , w internetowej bazie danych filmów , IMDb.com. Źródło 17 czerwca 2022 .

Bibliografia

Inne projekty

Zewnętrzne linki