Odwrócone c wewnątrz koła jest symbolem copyleft .
Zakreślone c to symbol praw autorskich .

Wyrażenie copyleft (czasami oznaczane w języku włoskim jako „ pozwolenie dotyczące praw autorskich[1] ), wskazuje na model zarządzania prawami autorskimi oparty na systemie licencji , poprzez który autor (jako pierwotny posiadacz praw do dzieła) wskazuje użytkownikom dzieła, które można wykorzystywać, rozpowszechniać, a często nawet dowolnie modyfikować, z zachowaniem pewnych zasadniczych warunków. Copyleft może być stosowany do wielu dzieł, od oprogramowania po dzieła literackie , od filmów po utwory muzyczne , z baz danychdo fotografii .

W czystej i oryginalnej wersji copyleft (tj. odnoszącej się do środowiska informatycznego ) główny warunek zobowiązuje użytkowników utworu, jeśli chcą rozpowszechniać zmodyfikowany utwór, do robienia tego w tym samym reżimie prawnym (i generalnie na taką samą licencję ) . W ten sposób reżim copyleft i cały zestaw swobód z niego wynikających są zawsze gwarantowane przy każdym wydaniu [2] .

Ten terminal, w nie stricte techniczno-prawnym sensie, może też ogólnie wskazywać na ruch kulturowy, który rozwinął się na fali tej nowej praktyki w odpowiedzi na usztywnienie tradycyjnego modelu prawa autorskiego [3] .

Przykładami licencji typu copyleft na oprogramowanie są GNU GPL i GNU LGPL , dla innych obszarów licencje Creative Commons (dokładniej z klauzulą ​​„ share alike ” ) lub ta sama licencja GNU FDL używana w Wikipedii do 2009 r. (data przejścia na licencję Creative Commons).

Etymologia

Czcionka o stałej szerokości brzmi: „Tiny basic for Intel 8080, wersja 2.0 autorstwa Li-Chen Wang, zmodyfikowana i przetłumaczona na mnemotechnikę Intela przez Rogera Rauskloba, 10 października 1976 r. @ Copyleft, All Wrongs Reserved”.
Pierwsze dziewięć wierszy kodu źródłowego Tiny BASIC dla procesora Intel 8080 napisanego przez Li-Chen Wang, profesora na Uniwersytecie Palo Alto ( 1976 ).

Według niektórych źródeł termin copyleft pochodzi z wiadomości zawartej w Palo Alto Tiny BASIC , darmowej wersji języka BASIC napisanej przez Li-Chen Wanga pod koniec lat 70. i wywodzącej się z Tiny BASIC . Lista programów zawierała frazy „@COPYLEFT” i „WSZYSTKIE BŁĘDY ZASTRZEŻONE” , kalambury na temat „prawa autorskie” i „wszystkie prawa zastrzeżone” ( wszystkie prawa zastrzeżone ), które są powszechnie używane w deklaracjach dotyczących praw autorskich.

Richard Stallman twierdzi, że słowo to pochodzi od Dona Hopkinsa , który wysłał mu list w 1984 lub 1985 roku, w którym brzmiał: „ Copyleft – wszystkie prawa cofnięte ”. ( Copyleft - wszystkie prawa cofnięte. [4] )

Wyrażenie to jest grą z terminem copyright , w którym słowo prawo , które oznacza „prawo” (w sensie prawnym) jest zamienione na lewo , co oznacza „sprzedany”; grając na drugim znaczeniu słów, można zobaczyć, jak prawo (czyli "prawo") jest zamienione z lewym ("lewym") również w logo. Lewy jest również imiesłów czasu przeszłego czasownika odejść , co oznacza „odejść”, „porzucić”: w ten sposób pojawia się kolejna gra słów o zwolnieniu praw zamiast zastrzeżeniu (seli) , chociaż Stallman odrzuca tę interpretację.

Niektórzy czytali w słowie zostawionym odniesienie do kręgów kulturowych, które tradycyjnie walczą z prawem autorskim – czyli lewicy – ​​w niechęci do tych, którzy tradycyjnie ich bronią – prawicy. Do takiej interpretacji przyczynił się polityczny aktywizm Stallmana.

Na początku lat siedemdziesiątych w Principia Discordia używano terminu copyleft z adnotacją „All Rights Reversed” , którego wymowa przypomina „All Rights Reserved”; dosłowne znaczenie to Wszystkie prawa odwrócone , ale brzmi podobnie do wyrażenia Wszystkie prawa zastrzeżone (z wyjątkiem odwróconego , które jest również anagramem słowa zastrzeżone . To mogło być źródłem inspiracji dla Hopkinsa lub innych) .

Istnieją problemy ze zdefiniowaniem terminu „copyleft” ze względu na kontrowersje, które go charakteryzują. Termin ten, stworzony jako fascynujący odpowiednik terminu „prawa autorskie”, pierwotnie rzeczownik, wskazuje na rodzaj licencji opublikowanej w ramach Powszechnej Licencji Publicznej GNU opracowanej przez Richarda Stallmana w ramach pracy Fundacji Wolnego Oprogramowania . Tak więc „twój program jest objęty copyleft” prawie zawsze uważany jest za program opublikowany na licencji GPL . Użyty jako czasownik w języku angielskim , ale nieprzetłumaczalny w języku włoskim , jak w zdaniu " skopiował swoją najnowszą wersję .”, trudniej jest znaleźć odpowiednią definicję, ponieważ może odnosić się do dowolnej z wielu podobnych licencji, łącząc w ten sposób ze zbiorową wyobrażoną ideą „prawa do kopiowania”. Więcej informacji na ten temat znajduje się w następnej sekcji. .

Historia

Koncepcja copyleft narodziła się , gdy Richard Stallman pracował nad interpreterem Lisp . Firma Symbolics poprosiła o możliwość korzystania z interpretera Lisp, a Stallman zgodził się udostępnić im publiczną wersję swojej pracy. Symbolics rozszerzył i ulepszył interpreter Lisp, ale gdy Stallman chciał uzyskać dostęp do ulepszeń wprowadzonych przez Symbolics do swojego interpretera, Symbolics odmówił. Tak więc Stallman w 1984 zaczął pracować nad wykorzenieniem tego rodzaju zachowań i kultury podatnej na oprogramowanie własnościowe . Ten typ zachowania został zdefiniowany przez samego Stallmana: „gromadzenie oprogramowania” (inangielskie „gromadzenie oprogramowania” ).

Obraz przedstawiający Richarda Stallmana
Richard Stallman, założyciel projektu GNU

Ponieważ Stallman uznał, że na krótką metę jest mało prawdopodobne, aby zlikwidować prawa autorskie i niesprawiedliwości, na jakie im pozwalali, postanowił działać w ramach istniejących praw i stworzył własną licencję, GNU General Public .Licence (GNU) . GPL), pierwsza licencja typu copyleft. Po raz pierwszy właściciel praw autorskich mógł, gdyby sobie tego życzył, zapewnić, że maksymalna liczba praw zostanie bezterminowo przeniesiona na użytkowników programu, niezależnie od tego, jakie zmiany wprowadziliby później w oryginalnym programie. To przeniesienie praw nie dotyczy wszystkich, ale tylko tych, którzy uzyskali program. Etykieta licencji copyleftzostał przyjęty później.

Richard Stallman opisał koncepcję copyleft w Manifeście GNU w 1985 roku:

GNU nie należy do domeny publicznej. Każdy będzie mógł modyfikować i redystrybuować GNU, ale nikt nie będzie mógł ograniczać jego dalszej redystrybucji. W skrócie: zastrzeżona modyfikacja jest niedozwolona. Chcę mieć pewność, że wszystkie wersje GNU pozostaną wolne.

Opis

Copyleft to nic innego jak metoda wykonywania praw autorskich, która wykorzystuje podstawowe zasady prawa autorskiego nie do kontrolowania obiegu utworu, ale do ustanowienia prawidłowego modelu obiegu utworu, który jest przeciwieństwem modelu wspomnianego właściciela . Copyleft nie może zatem istnieć poza zbiorem przepisów dotyczących praw autorskich [5] .

Licencja oparta na zasadach copyleft przenosi na każdego, kto jest właścicielem kopii utworu, część praw autorskich. Pozwala również na redystrybucję samego utworu tylko wtedy, gdy prawa te są przenoszone razem z nim. Zasadniczo prawa te to cztery „podstawowe wolności” [6] wskazane przez Stallmana :

  1. Wolność 0:
    Swoboda uruchamiania programu w dowolnym celu.
  2. Wolność 1:
    Swoboda studiowania programu i modyfikowania go [7] .
  3. Wolność 2:
    Wolność rozpowszechniania kopii programu w celu pomocy innym.
  4. Wolność 3:
    Swoboda ulepszania programu i publicznego rozpowszechniania ulepszeń tak, aby korzystała z niego cała społeczność [7] .

Program jest wolnym oprogramowaniem , jeśli licencja pozwala na wszystkie te wolności. Redystrybucja kopii, z modyfikacjami lub bez, może być bezpłatna lub płatna. Swoboda wykonywania tych czynności oznacza (między innymi), że nie musisz prosić ani płacić żadnych zezwoleń.

Wzajemność

Licencje typu copyleft są również znane jako licencje wzajemne: od wszystkich modyfikatorów dzieła objętego licencją typu copyleft oczekuje się, że odwzajemnią się działania autora mające na celu udzielenie licencji typu copyleft na oprogramowanie i wszelkie pochodne, które mogli stworzyć.

Zamiast umieszczać dzieło w domenie publicznej, gdzie nikt nie może rościć sobie praw autorskich, copyleft pozwala autorom nałożyć ograniczenia w korzystaniu z ich pracy. [8]

Jednym z głównych ograniczeń copyleft jest to, że dzieła pochodne muszą być wydawane na podstawie licencji typu copyleft. Każdy musi swobodnie korzystać z pracy, którą inni wykonali wcześniej, ale wszelkie zmiany w tej pracy muszą nadal przynosić korzyści wszystkim.

Licencje typu copyleft zwykle zawierają dodatkowe warunki mające na celu wyeliminowanie ewentualnych przeszkód w swobodnym użytkowaniu, dystrybucji i modyfikacji kopii, takie jak:

  • zapewnić, że licencja typu copyleft nie może zostać cofnięta;
  • upewnić się, że utwór i jego wersje pochodne są rozpowszechniane w formie umożliwiającej modyfikacje (na przykład w przypadku oprogramowania jest to równoznaczne z żądaniem rozpowszechniania kodu źródłowego i aby jego kompilacja przebiegała bez żadnych przeszkód, dlatego należy zwrócić się do dystrybucja wszystkich skryptów i poleceń używanych do tej operacji);
  • upewnić się, że zmodyfikowanej pracy towarzyszy opis w celu zidentyfikowania wszelkich modyfikacji dokonanych w oryginalnej pracy za pomocą instrukcji obsługi, opisów itp.

Coraz częściej te licencje typu copyleft, aby mieć jakąkolwiek skuteczność, muszą twórczo wykorzystywać zasady i prawa rządzące własnością intelektualną , na przykład, jeśli chodzi o prawo autorskie (co jest głównym przypadkiem) osoby, które w jakiś sposób przyczyniły się do tego do utworu chronionego prawem autorskim muszą stać się współwłaścicielami praw autorskich do tego utworu i jednocześnie zrzec się niektórych praw przyznanych przez prawo autorskie, na przykład: zrzec się prawa do bycia wyłącznym dystrybutorem kopii takiego utworu. Należy również zauważyć, że we włoskim prawie autorskim brak podpisu do akceptacji przez użytkownika może powodować problemy z ważnością prawną, podobnie jak w przypadku innych „otwartych” modeli zarządzania prawami autorskimi, takich jak Creative Commons , oraz w przypadku licencji własnościowych.

Licencjonowanie nie może być niczym więcej niż metodą osiągania celów copyleft; licencja zależy od praw regulujących własność intelektualną, a ponieważ prawa te mogą być różne w różnych krajach, licencja może być różna w zależności od kraju, w którym jest stosowana w celu lepszego dostosowania do lokalnych przepisów. Na przykład w niektórych stanach dopuszczalna jest sprzedaż oprogramowania bez gwarancji (jak wskazano w artykułach 11 i 12 licencji GNU GPL w wersji 2.0), podczas gdy w innych, np. w wielu krajach europejskich, nie ma możliwości jakakolwiek gwarancja na sprzedany produkt, z tych powodów przedłużenie tych gwarancji jest opisane w wielu europejskich licencjach typu copyleft (patrz licencja CeCILL, licencja pozwalająca na korzystanie z GNU GPL – art. 5.3.4 licencji CeCILL - w połączeniu z ograniczoną gwarancją - art. 9).

Ideologia

Ikona szkła powiększającego mgx2.svgTen sam temat w szczegółach: M: Darmowa wiedza oparta na licencjach Creative Commons /it .

Dla wielu osób copyleft to technika, która wykorzystuje prawo autorskie jako środek do obalania ograniczeń tradycyjnie nakładanych przez prawo autorskie na rozwój i rozpowszechnianie wiedzy. Zgodnie z tym podejściem copyleft jest przede wszystkim narzędziem operacji na dużą skalę, której celem jest trwałe usunięcie takich ograniczeń.

Chociaż „copyleft” nie jest terminem prawniczym, jest postrzegany przez zwolenników jako narzędzie prawne w ramach politycznej i ideologicznej debaty na temat dzieł intelektualnych. Niektórzy postrzegają copyleft jako pierwszy krok do zerwania z wszelkiego rodzaju prawami autorskimi. Oprogramowanie znajdujące się w domenie publicznej , bez ochrony, takiej jak copyleft, jest podatne na ataki. Deweloperzy nie mieliby żadnych ograniczeń w rozpowszechnianiu i sprzedaży form binarnych bez dokumentacji i kodu źródłowego. Gdyby prawa autorskie zostały całkowicie zniesione, nie byłoby możliwości wyegzekwowania licencji typu copyleft, ale zmniejszyłoby to również potrzebę (z wyjątkiem gromadzenia oprogramowania ).

Czy copyleft jest „wirusowy”?

Termin „ wirusowe licencje praw autorskich ” jest czasami używany w odniesieniu do licencji typu copyleft , często przez tych, którzy czują, że są poszkodowani, ponieważ każda praca pochodząca z copyleft musi korzystać z tej samej licencji. W szczególności nie można legalnie włączać do innych dzieł copyleft, które nie są rozpowszechniane bez źródła, jak większość produktów komercyjnych, bez wyraźnej zgody autorów; w związku z tym ich zastosowanie w przemyśle jest mocno ograniczone wyłącznie do użytku wewnętrznego. Istnieje jednak paradoks podkreślany przez zwolenników BSD [ 9] [10] [11] , że dzieło lub kod nie objęte licencją typu copyleft zostaje wchłonięty przez dzieło typu copyleft lub kod GPL bez możliwości czerpania z niego korzyści przez oryginalne dzieło, podczas gdy w tym samym czasie ten ostatni jest określany jako najbardziej wolna z licencji .

Termin wirus oznacza namnażanie porównywalne do wirusa biologicznego przez cały narząd podobnych komórek lub ciał podobnych gatunków. W kontekście prawnie ważnych umów lub licencji, wirus odnosi się do wszystkiego, co rozprzestrzenia się automatycznie poprzez „przyczepianie się” do czegoś innego, niezależnie od tego, czy dodaje wartość do produktu, czy nie.

Zwolennicy copyleft twierdzą, że zbytnie rozszerzanie analogii między licencjonowaniem copyleft a wirusami komputerowymi jest niewłaściwe, ponieważ wirusy komputerowe zazwyczaj infekują komputery bez wiedzy użytkownika i starają się wyrządzić szkodę, podczas gdy autorzy oprogramowania pochodnego są świadomi licencji copyleft oryginalnego dzieła i użytkowników utworu pochodnego mogą z niego skorzystać. Wielu unika terminu „ wirusowy ” ze względu na jego negatywne konotacje.

Kiedy Microsoft i inne firmy odnoszą się do GPL jako do licencji „wirusowej”, mogą odnosić się do idei, że za każdym razem, gdy nowy produkt jest wydawany na tej licencji, otrzymuje pozytywną reakcję opinii publicznej; ta informacja zwrotna skłania autorów do publikowania oprogramowania na tej licencji, co skutkuje wzrostem – właśnie – „wirusowym”.

Jedną z najczęściej wymienianych zalet licencji GPL jest możliwość ponownego wykorzystania kodu napisanego przez innych w celu rozwiązania problemu, zamiast zmuszania go do „wymyślania koła na nowo” i pisania nowego od zera (co może również prowadzić do lepszego algorytmów, ale z pewnością jest to bardziej czasochłonne).

Niektórzy przeciwnicy copyleftu twierdzą, że nawet jeden wiersz kodu copyleft w produkcie składającym się z milionów wierszy wystarczy, aby cały produkt stał się copyleft.

Istnieją jednak wyjątki, które chronią współistnienie tych dwóch licencji, takie jak:
  • Pojedynczy wiersz kodu jako taki trudno uznać za dzieło chronione prawem autorskim. (Gdyby każde słowo w każdym tekście chronionym prawem autorskim samo w sobie było objęte prawami autorskimi, co można by napisać bez naruszania milionów praw autorskich jednocześnie?)
  • Nawet jeśli kod copyleft stanowi znaczną część produktu objętego prawem autorskim, nie jest to wystarczające do automatycznej zmiany licencji produktu. Zasadniczo nielegalne jest powielanie produktu chronionego prawem autorskim, pochodzącego z produktu typu copyleft, chyba że właściciel praw autorskich zdecyduje się na użycie zgodnej (niekoniecznie typu copyleft) licencji.

W rzeczywistości niektóre szeroko stosowane licencje typu copyleft, takie jak GPL , określają, że: Programy typu copyleft mogą wchodzić w interakcje z programami innymi niż copyleft, o ile komunikacja pozostaje na stosunkowo prostych poziomach , takich jak uruchamianie programu chronionego prawem autorskim z parametrami. Więc nawet jeśli umieścisz moduł copyleft na licencji GPL w programie nie będącym copyleft, komunikacja między nimi powinna być legalna, o ile jest wystarczająco ograniczona.

Rodzaje copyleft i powiązania z innymi licencjami

Oprogramowanie Open Source opublikowane na licencji typu copyleft i non-copyleft

Copyleft to jedna z kluczowych cech wyróżniających różne typy licencji na oprogramowanie Open Source . Ostatecznie copyleft stał się kluczowym tematem w ideologicznej walce między ruchem open source a ruchem wolnego oprogramowania: copyleft jest skrótem od prawnego mechanizmu, który zapewnia, że ​​produkty pochodzące z licencjonowanego dzieła pozostają bezpłatne (co nie jest obowiązkowe) .w podejściu „open source”). Jeśli licencjobiorca utworu objętego copyleft rozpowszechnia dzieła pochodne, które nie są objęte tą samą (lub w niektórych przypadkach podobną) licencją typu copyleft, poniosą konsekwencje prawne: w przypadku wielu zawodów typu copyleft oznacza to przynajmniej, że określone warunki licencji copyleft wypowiedzieć, pozostawiając (byłego) licencjobiorcę bez pozwolenia na kopiowanie i/lub rozpowszechnianie i/lub publiczne wyświetlanie i/lub przygotowywanie pochodnych oprogramowania itp.

Wiele licencji na oprogramowanie typu open source, takie jak te używane przez systemy operacyjne BSD , X Window System i serwer WWW Apache , nie jest licencjami typu copyleft, ponieważ nie wymagają one rozpowszechniania prac pochodnych na tej samej licencji. Trwa debata na temat tego, która klasa licencji zapewnia największy stopień swobody. Debata ta opiera się na złożonych kwestiach, takich jak definicja wolności i które wolności są najważniejsze. Czasami twierdzi się, że licencje typu copyleft próbują zmaksymalizować wolność wszystkich potencjalnych przyszłych odbiorców ( wolność odtworzenie oprogramowania prawnie zastrzeżonego), podczas gdy licencje wolnego oprogramowania nie objęte prawem autorskim maksymalizują wolność pierwotnego odbiorcy ( wolność tworzenia oprogramowania prawnie zastrzeżonego). Z podobnego punktu widzenia wolność odbiorcy (która jest ograniczona przez copyleft) można odróżnić od wolności samego oprogramowania (którą zapewnia copyleft).

Silny, słaby i chmurowy copyleft

Copyleft w programie jest uważany za mniej lub bardziej silny w zależności od tego, jak rozprzestrzenia się w pracach pochodnych.

Słaby copyleft odnosi się do licencji, w których nie wszystkie dzieła pochodne dziedziczą licencję typu copyleft, często w zależności od tego, jak zostały uzyskane. Są one zazwyczaj używane do tworzenia bibliotek oprogramowania , aby umożliwić innym oprogramowaniu łączenie się z nimi i redystrybucję bez konieczności rozpowszechniania na tej samej licencji typu copyleft. Redystrybucja wymaga jedynie zmian w samym słabym oprogramowaniu typu copyleft, a nie w oprogramowaniu, które się do niego łączy. Pozwala to na kompilowanie programów na dowolnej licencji i łączenie ich z bibliotekami objętymi copyleft, takimi jak glibc(standardowa biblioteka używana przez wiele programów) i być redystrybuowana bez konieczności licencjonowania.

Niektóre wolne licencje, które wykorzystują słaby copyleft , to GNU Lesser General Public License (LGPL) [1] i Mozilla Public License (MPL).

Przez „ silny copyleft ” rozumiemy te licencje, dla których wszystkie dzieła pochodne i biblioteki dynamicznie z nimi powiązane dziedziczą licencję typu copyleft.

Przykładami licencji wolnego oprogramowania, które wykorzystują silny copyleft , są Powszechna Licencja Publiczna GNU (GPL) i Publiczna Licencja Arphic (która jednak od wersji wydanej w 2010 r. nie pozwala już na wykorzystanie komercyjne, więc nie należy już do tej kategorii).

Wreszcie przez „ copyleft w chmurze [12] ”, znany również jako „ copyleft sieciowy ”, rozumiemy ten typ licencji, dla którego konieczne jest udostępnienie kodu źródłowego programu również użytkownikom, którzy do niego docierają za pośrednictwem systemu na żądanie . usługę online, tym samym łącząc się zdalnie z serwerem, na którym uruchomione jest oprogramowanie jako usługa ( Oprogramowanie jako usługa ). Jest więc nawet bardziej restrykcyjny niż silny copyleft.

Dwa przykłady copyleft w chmurze to AGPL i EUPL .

Przykładami darmowych licencji innych niż copyleftlicencja BSD , licencja MIT i licencja Apache .

Pełny i częściowy copyleft

Pełne ” i „ częściowe ” copyleft odnoszą się do zakresu zmian po wydaniu:

  • Pełny copyleft pozwala na nieograniczoną modyfikację dzieła, z wyjątkiem samej licencji.
  • Częściowe copyleft ogranicza edycję tylko do niektórych części. np.: w twórczości artystycznej całkowity copyleft jest czasem niemożliwy lub pożądany.

Podziel się jednakowo

Wiele licencji typu share - like to częściowe ( lub niepełne) licencje typu copyleft . Podobny udział oznacza jednak, że wszelkie wolności przyznane w odniesieniu do oryginalnego utworu (lub jego kopii) pozostają niezmienione w każdym utworze pochodnym: oznacza to dalej, że każda pełna licencja typu copyleft jest automatycznie licencją typu „ share ” (ale nie na odwrót !) . Zamiast używać motta praw autorskich „wszelkie prawa zastrzeżone” lub pełnego motta copyleft „wszystkie prawa są cofnięte”, udostępniaj podobne licencjeużywają raczej stwierdzenia „niektóre prawa są zastrzeżone”. Niektóre kombinacje licencji Creative Commons są przykładem licencji typu share -like .

Licencje zezwalające

Permisywne licencje na oprogramowanie to licencje, które zapewniają użytkownikom oprogramowania te same wolności, co licencje typu copyleft, ale bez wymagania, aby zmodyfikowane wersje tego oprogramowania zawierały takie wolności. Mają minimalne ograniczenia dotyczące sposobu używania, modyfikowania i redystrybucji oprogramowania, dlatego nie są to licencje typu copyleft. Przykładami tego typu licencji są licencja X11 , licencja Apache , licencja MIT i licencje BSD .

Inne rodzaje licencji typu copyleft

Licencja Design Science to silna licencja typu copyleft, którą można zastosować do dowolnego dzieła innego niż oprogramowanie, dokumentacja lub szeroko pojęta sztuka. Fundacja Wolnego Oprogramowania wskazuje go wśród dostępnych licencji , nawet jeśli nie uważa go za zgodny z GPL i dlatego nie zaleca jego użycia w oprogramowaniu lub dokumentacji.

Licencja Against DRM jest licencją typu copyleft na prace publikowane przez Free Creations .

Prawo autorskie w kontekście innym niż licencjonowanie oprogramowania

Licencje typu copyleft dla materiałów innych niż oprogramowanie obejmują licencje Creative Commons na tych samych zasadach oraz Licencję GNU Wolnej Dokumentacji ( Licencję GNU Wolnej Treści , w skrócie GNU FDL, GFDL lub FDL). GFDL może być wykorzystana do zastosowania koncepcji copyleft nawet do dzieł, które nie mają dającego się odróżnić kodu źródłowego , podczas gdy wymóg GPL dotyczący publikowania kodu źródłowego jest bez znaczenia, gdy kod źródłowy jest nie do odróżnienia od kodu skompilowanego lub kodu wynikowego lub kodu wykonywalnego.lub kod binarny. GFDL rozróżnia „kopię przezroczystą” i „kopię nieprzezroczystą”, używając innej definicji niż różnica między „kodem źródłowym” a „kodem obiektowym” na GPL.

Należy zauważyć, że pojęcie copyleft, aby mieć sens, wymaga, aby możliwe było wykonanie kopii w jakiś sposób wolny i wolny od szczególnych ograniczeń (na przykład jak to ma miejsce w przypadku plików na komputerze lub kserokopii), że jest – ujmując to inaczej, – że każdy może dawać nie „tracąc” tego, co redystrybuuje (podobnie jak wiedzę): na przykład bardzo trudno jest wprowadzić w życie koncepcję copyleft dla tych sztuk, które są charakteryzują się produkcją unikalnych przedmiotów, których nie da się skopiować takimi, jakimi są – a już najmniej, jeśli istnieje obawa przed uszkodzeniem oryginału w procesie.

Sztuka - dokumenty

Copyleft zainspirował również sztukę (zwłaszcza tam, gdzie tradycyjne pojęcia własności intelektualnej okazały się niweczyć kreatywność i/lub twórczą współpracę i/lub prostą dystrybucję tego, co zostało osiągnięte) ruchami takimi jak Libre Society i pojawieniem się otwartego oprogramowania. wytwórnie płytowe. Na przykład licencja Wolnej Sztuki to licencja typu copyleft, którą można zastosować do dowolnego dzieła artystycznego.

Licencje typu copyleft na sztukę uwzględniają te ograniczenia, dlatego różnią się od licencji typu copyleft na oprogramowanie, na przykład poprzez rozróżnienie między pierwotną pracą a kopiami (w tym przypadku obowiązki wynikające z copyleft dotyczą tylko kopii) i/lub pominięciem pojęć które są mniej łatwe do obiektywnego zastosowania w praktyce (upodobniają się bardziej do deklaracji intencji), na przykład poprzez wejście w podlegający respektowaniu copyleft - w świecie programistów sama realizacja copyleft jest najlepszym szacunkiem, jaki można uzyskać . Innymi słowy: copyleft w sztuce musi uwzględniać szersze pojęcia dotyczące praw autorskich, które często są bardziej złożone (i różnią się bardziej w poszczególnych krajach) niż zwykłe prawo autorskie.

Podobnie jak licencje Creative Commons , GNU Free Documentation License pozwala autorom na nakładanie ograniczeń na pewne fragmenty ich pracy, zwalniając z niektórych części ich twórczości obowiązki związane z mechanizmem copyleft . W przypadku GFDL ograniczenia te obejmują użycie „niezmiennych” sekcji, których przyszli wydawcy nie mogą zmienić.

Tego typu częściowe licencje typu copyleft mogą być również wykorzystywane poza kontekstem artystycznym: w przypadku GFDL było to nawet przewidziane w początkowych zamierzeniach, ponieważ zostało stworzone jako urządzenie wspierające dokumentację oprogramowania (copyleft).

Wielu artystów umieszcza swoje prace na licencji copyleft z zamiarem uznania ich za autorów oryginalnego dzieła. Istnieją jednak problemy, o których należy pamiętać: na przykład ich praca może zostać wykorzystana niezgodnie z ich wolą, jako dzieło pochodne reprezentujące zasady moralne sprzeczne z ich własnymi. Jasne jest, że w niektórych przypadkach kojarzenie z dziełami ideologicznie kontrowersyjnymi (moralnymi, politycznymi, religijnymi lub innymi) może nie być tym, co wyobrażano sobie podczas publikowania dzieła na licencji copyleft. Rozważmy, z przeciwnego punktu widzenia, że ​​w zasadzie nie ma gwarancji uznania autorstwa oryginalnego dzieła w przypadkach, w których byłoby to pożądane przez artystę.

Patenty

Coraz częściej sugerowane są idee podobne do copyleft w odniesieniu do patentów (a tym samym przejście do korpusu związanego z prawem patentowym zamiast z prawem autorskim), jak również z otwartymi pulami patentów, które umożliwiają korzystanie z patentów z puli bez opłat np. zrzeczenie się prawa do ubiegania się o nowe patenty, które nie zwiększają puli ). Nie przyjęły się, być może po części dlatego, że uzyskanie patentów jest stosunkowo drogie, a prawa autorskie są bezpłatne.

Ponieważ w przypadku większości dzieł typu copyleft cecha ta jest zapewniona jedynie przez prawo autorskie, mechanizmy patentowe mogą zagrażać wolnościom gwarantowanym przez licencje typu copyleft, zwłaszcza w tych krajach, w których prawo patentowe ma pierwszeństwo przed prawem autorskim (lub w każdym razie może stwarzać przeszkody dla swobodnego rozpowszechniania tworów typu copyleft), jak to może mieć miejsce w przypadku nowych zasad dotyczących patentów , które rozwijają się w Unii Europejskiej na początku 2000 roku .

Wydaje się, że nie ma prostej odpowiedzi na takie zagrożenia, podczas gdy uznaje się, że społeczności opracowujące produkty typu copyleft na ogół nie mają ani zasobów, ani organizacji, aby zarządzać złożonymi procedurami związanymi z uzyskiwaniem patentów. Wydaje się jednak, że zorganizowane odpowiedzi zaczynają pojawiać się w takich miejscach dyskusji, jak Groklaw . Co więcej , IBM może być postrzegany jako sojusznik społeczności open source , jeśli chodzi o łączenie tradycyjnej ochrony praw autorskich do dzieł typu copyleft z opatentowanymi wynalazkami ; zobacz artykuł w Infoworld, w którym wiadomo, że IBM twierdzi, że nie będzie egzekwować swoich patentów na jądro Linuksa .

Ten i inne przykłady mogą wskazywać, że copyleft nie jest ostatecznym kamieniem filozoficznym, który mógłby raz na zawsze rozwiązać wszystkie problemy związane z własnością intelektualną : zwłaszcza w dziedzinie sztuki, która również ma tradycję tworzenia jako samotnego procesu z tradycji twórczej współpracy), proces tworzenia „kierowany przez społeczność” nie jest pożądany we wszystkich przypadkach.

Komercyjne wykorzystanie kreacji copyleft

Komercyjne wykorzystanie utworów copyleft różni się od utworów objętych prawami własności intelektualnej . Takie wykorzystanie może również obejmować obchodzenie licencji poprzez zdobycie wiedzy na temat pracy lub modelu usługowego pracy typu copyleft. Ogólnie rzecz biorąc, oczekuje się , że zyski finansowe firmy typu copyleft będą mniejsze niż te wygenerowane przez firmę , która korzysta z miejsc pracy na zasadach własnościowych. Firmy z zastrzeżonymi produktami mogą zarabiać na wyłącznej sprzedaży, wyłącznej własności lub przekazywaniu, a także czerpać zyski z procesów sądowych o prawa do stworzenia.

Nowe modele biznesowe mogą wykorzystywać specyfikę zawodów typu copyleft, na przykład umożliwiając programistom i organizacjom ochotniczym zaangażowanie się i przyczynienie się do rozwoju; ponadto „bycie częścią wspólnoty” sprzyja podtrzymywaniu idei, że można „ufać” nawet bardzo złożonemu dziełu, którego powstanie jest podzielone i weryfikowane przez całą wspólnotę.

Na poziomie inwestycji ekonomicznych oprogramowanie typu copyleft może być dziś uważane za możliwy mechanizm, który pozwala konkurować z dużymi monopolistycznymi firmami, które opierają się na korzyściach ekonomicznych płynących z praw patentowych, znaków towarowych i praw autorskich. Przekonanie to może wynikać np. z treści tzw. Dokumentów Halloweenowych .

Na poziomie artystycznym koncepcja „stworzenia usługi komercyjnej w oparciu o dzieło typu copyleft” jest, jeśli to możliwe, jeszcze trudniejsza do zrealizowania niż w przypadku tworzenia oprogramowania. W sieci krążą różne pomysły, również przez Electronic Frontier Foundation , w szczególności dotyczące dystrybucji dzieł intelektualnych, które można łatwo rozpowszechniać za pośrednictwem sieci P2P (takich jak pliki zawierające utwory muzyczne).

Symbol

Symbol copyleft narodził się w 2005 roku: jest to odwrócone „C” zawarte w okręgu, podobnie jak symbol copyright ©, ale w lustrzanym odbiciu. Nie ma znaczenia prawnego [13] .

Propozycja z 2016 r. [14] dotycząca dodania symbolu w przyszłej wersji Unicode została zaakceptowana przez Komitet Techniczny Unicode . Symbol jest obecny od Unicode 11 [15] , a jego kod to U + 1F12F [16] , nawet jeśli nadal jest słabo zaimplementowany w czcionkach.

Od 2018 r. nie jest w dużej mierze zaimplementowany w postaci znaków, ale można go przybliżyć za pomocą znaku U + 2184 LATIN SMALL LETTER REVERSED C lub szerzej dostępnego znaku U + 0254 LATIN SMALL LETTER OPEN O w nawiasach (ɔ) lub, jeśli jest obsługiwane przez aplikację lub przeglądarkę internetową, łącząc wstecz c ze znakiem U + 20DD ↄ⃝ POŁĄCZENIE KÓŁKA W ZESTAWIE: ↄ⃝. [17]

Notatka

  1. ^ Klasyfikacja wolnego i niewolnego oprogramowania - Projekt GNU - Free Software Foundation (FSF)
  2. ^ Czy wiesz, co to jest copyleft? - przewodnik.supereva.it
  3. ^ Paola Pisano, Zarządzanie innowacjami. Twórz, zarządzaj i rozpowszechniaj. Innowacje w systemach relacyjnych , biblioteka uniwersytecka, 2011, s. 224 i s. 246.
  4. ^ O Projekcie GNU - Projekt GNU - Fundacja Wolnego Oprogramowania (FSF)
  5. ^ Copyleft wyjaśniony dzieciom - wumingfoundation.com
  6. ^ Definicja wolnego oprogramowania
  7. ^ a b Dostęp do kodu źródłowego jest warunkiem wstępnym.
  8. ^ Share and Share Alike: Understanding and Enforcement Open Source and Free Software Licenses , w Berkeley Technology Law Journal , 2005, DOI : 10.15779 / Z388T19 . Źródło 12 stycznia 2022 .
  9. ^ Bill Stewart, Re: propozycja: `cypherpunks license' (Re: Wanted: Twofish source code) , na .1998, 8 październikaCypherpunksmailingowalistacypherpunks.venona.com .
  10. ^ Joe Buck, Odp.: Zewnętrzne używanie parse tree , na gcc.gnu.org , lista dyskusyjna GCC , 10 października 2000. Pobrano 29 kwietnia 2007 .
  11. ^ L. Adrian Griffis, Wirus publiczny GNU [ niedziałający link ] , themes.Freecode.net , 15 lipca 2000 . Źródło 29 kwietnia 2007 .
  12. ^ ZASADY DARMOWEGO OPROGRAMOWANIA, artykuł Marco Ciurcina (prawnik) ( PDF ), na stronie industriasoftwarelibero.it .
  13. ^ Hall, G. Brent (George Brent), podejścia open source w obsłudze danych przestrzennych , Springer, 2008, s. 29, ISBN  978-3-540-74831-1 , OCLC  288524326 . Źródło 26 czerwca 2020 .
  14. ^ Propozycja dodania symbolu Copyleft do Unicode ( PDF ), na unicode.org .
  15. ^ Diana, ogłaszając standard Unicode® , wersja 11.0 , na Unicode . Źródło 26 czerwca 2020 .
  16. ^ Standard Unicode, wersja 13.0 ( PDF ), na unicode.org .
  17. ^ Archiwum listy mailingowej Unicode: Zapytanie o copyleft Unicode , na unicode.org . Źródło 19 lipca 2021 .

Bibliografia

Powiązane przedmioty

Zewnętrzne linki

Ogólne i informacyjne

Copyleft i oprogramowanie

Copyleft stosowany do twórczości artystycznej