dialekt staronowogrodzki
drevnenovgorodskij dialekt
Używany wNowogród
OkresXI - XV wiek
Głośniki
Klasyfikacjawyginąć
Inne informacje
Pismocyrylica
FacetSVO
Taksonomia
Filogenezajęzyki indoeuropejskie
 bałtosłowiański
  słowiański
   wschodni słowiański
    dialekt staronowogródzki †
Kody klasyfikacyjne
Lista lingwistów09z( PL )

Staronowogrodzki dialekt ( po rosyjsku : древненовгородский диалект ?, transliterowany : dialekt drevnenovgorodskij ) to termin wprowadzony przez Andrieja Zaliznjaka (Андрей Анатольjana bereccia " zaskakująco barkuje" najbardziej odmienne cechy słowiańskich cech XI do XV wieku , znaleziony w Nowogrodzie i okolicach od 1951 roku.

Charakterystyka językowa

Teksty o korze brzozowej pisane były specyficznym rosyjskim dialektem, w którym najbardziej charakterystycznym elementem jest nieprawidłowości w realizacji palatalizacji:

  • Pierwsza (regresywna) palatyzacja występuje w sposób ograniczony, występuje wprawdzie w wyrazach tubylczych i w rdzeniu, ale nie występuje przed przyrostkami i końcówkami zaczynającymi się na ь , i lub e (np. dzierżawczy Lukinъ [ Łukasza] , który w staroruskim to Luinčъ , czy wołacz Marke , który w staroruskim to Marče ), ani w zapożyczeniach z języków bałtyckich. [1]
  • Nie ma drugiej (regresywnej) palatyzacji, charakterystycznej dla wszystkich innych języków słowiańskich. Ten brak, zakładany już przez niektórych badaczy, znalazł potwierdzenie w gramatyce licznymi przykładami: celownik liczby pojedynczej od prasłowiańskiego * rěk-a [rzeka], * rě k , nie pochodził c ě , ale pozostał k ě , o * k ьr k y [kościół] ( średniohanzeatyckosaksoński k er k e > współczesny dolnosaksoński kark ) pozostał k ьrkyw przeciwieństwie do współczesnego rosyjskiego cerkowa ; Prasłowiańskie zbitki spółgłosek * kv, * gv , przed ě , są zachowywane (jak w językach zachodniosłowiańskich ) zamiast przekształcania się w cv, zv (np. k vět- [kolor], noworosyjski c vet ; g vězda [gwiazda] , nowoczesny rosyjski z vezda ). [1]
  • Trzecia (postępowa) palatalizacja x nie miała miejsca, o czym świadczy rdzeń x ' - [wszystkie], współczesne rosyjskie ve s ' . [1]
  • Mianownik liczby pojedynczej rzeczowników na -o kończy się na -e (zamiast , jak we wszystkich innych językach słowiańskich). Słowa, które zakładają tę końcówkę to: rzeczowniki i krótkie przymiotniki ( brate [brat], zamъke [kłódka], xlěbe [chleb], kěle [całość]); nazwy własne ( volose [volos, nazwa bóstwa pogańskiego], ivane [Ivan]; imiesłowy w ‑l‑ ( vъzjale [prese]), w ‑n‑ ( napisane [napisane]), w ‑t‑ ( vybite [ ubity ]); zaimki ( to samo [to samo], vьxe [wszystkie],keto [chi], długie przymiotniki (kotorei [who], z ‑e‑ przed enklityczną cząstką zaimkową). [2]

Ponadto zastosowana pisownia jest szczególna, ponieważ ъ i о są używane z jednej strony, a ь i е z drugiej jako warianty alofonu. Przez długi czas uważano, że te błędy ortograficzne wynikały z faktu, że mieszkańcy Nowogrodu byli niepiśmienni, jednak liczba gramotyokazało się, że oscylacja w użyciu dwóch form pisemnych nie jest przypadkowa, ale podąża za określonymi trendami, dlatego dziś uważa się, że pozorne „błędy” są spowodowane „zwyczajowym” systemem graficznym nauczanym jako taki w szkołach Nowogrodu obok tradycyjnej literackiej pisowni rosyjskiej. System ten pozwalał na ambiwalentne użycie niektórych liter alfabetu, jak to ma miejsce we współczesnym rosyjskim, gdzie dozwolone jest użycie litery e zamiast ë . Rzeczywiście, 95% gramatury jest całkowicie wolne od błędów ortograficznych. [3]

Przykłady

Sprawa prawna: list brzozy nowogrodzkiej nr 109

Gramatyka nr . 109

Napisany między końcem XI wieku a 1110 rokiem , odnaleziony w 1954 roku .

Tekst oryginalny (z dodanym podziałem słów): [4]

грамота : ω жизномира : къ микоуле : коупилъ еси : робоу : плъскове : а ныне мѧ : въ томъ : ѧла кънѧгыни : а ныне сѧ дроужина : по мѧ пороучила : а ныне ка : посъли къ томоу : моужеви : грамотоу : е ли оу него -

Tłumaczenie: [5]

"List Žiznomir do Mikuli. Kupiłeś niewolnicę w Pskowie. A teraz, z tego powodu, księżniczka mnie aresztowała. A teraz zagwarantowała mi družinę. A więc wyślij teraz do tego człowieka [kto ją. on sprzedał] list, jeśli jest właścicielem [innego] niewolnika. A oto, czego chcę od ciebie: [który] kupił konia i kazał ci jeździć na mężczyznę księcia, [przychodzisz] na konfrontację. A jeśli nie masz nie odebrał [z powrotem] pieniędzy [wydanych na zakup niewolnika], niczego od niego nie brał”

Najwyraźniej księżna rozpoznała niewolnika Žiznomira jako jednego ze swoich zaginionych niewolników, być może porwanego i odsprzedanego, i kazała go aresztować. Žiznomir został zwolniony z więzienia dzięki gwarancji złożonej za niego przez družinę , kompanię osobistej straży książęcej, do której należał. Teraz prosi więc Mikulę, swojego służącego lub wspólnika, by kupił kolejnego niewolnika, który ma dać księżniczce na okres, w którym pierwszy musi być do dyspozycji sędziego (człowieka księcia) w celu dokonania „porównań”, czyli postępowania sądowego wyśledzić prawowitego właściciela niewolnika zgodnie z postanowieniami Russkiej Prawdy . [5]

Zaproszenie: list brzozy nowogrodzkiej nr 497

Napisany między 1340 a 1380 , znaleziony w 1972 roku.

Tekst oryginalny (z dodanym podziałem słów): [6]

поколоно ω гаврили ω посени ко зати моему ко горигори жи коумоу ко сестори моеи ко оулите чо би есте поихали во городо ко радости моеи а нашего солова не оставили да бого вамо радосте ми вашего солова вохи не осотавимо

Tłumaczenie:

„Pozdrowienia od Gavrili Posenji dla mojego szwagra, ojca chrzestnego Grigori i mojej siostry Ulity. Czy zechciałbyś mi dać przyjemność jeździć po mieście, nie zostawiając słowa? Bóg daje ci szczęście. "

Notatka

  1. ^ a b c Artemij Keidan , s. 181, 182 .
  2. ^ Artemij Keidan , s. 183 .
  3. ^ Artemij Keidan , s. 180 .
  4. ^ ( RU ) Drevnerusskie berestjanye gramoty - Gramota 109 , na gramoty.ru . Pobrano 23 lutego 2017 r. (Zarchiwizowane z oryginału 4 marca 2016 r.) .
  5. ^ a b Remo Faccani, Nowogrodzkie Gramoty na korze brzozy. I (XI-XII wiek). Gramota 109 , w Annals of Ca 'Foscari. Cykl zachodni , Program redakcyjny, Padwa, 1987, s. 130-132
  6. ^ ( RU ) Drevnerusskie berestjanye gramoty - Gramota 497 , na gramoty.ru . Pobrano 23 lutego 2017 r. (Zarchiwizowane z oryginału 5 listopada 2017 r.) .

Bibliografia

  • Artemij Keidan, Nowogrodzkie inskrypcje na korze brzozy z punktu widzenia porównawczego , w Incontri Linguistici , t. 32, Piza, Fabrizio Serra, 2009, s. 175-193, ISBN nie istnieje.
  • Janin, Valentin Lavrentevič. Ja poslal tebe berestu... ("Wysłałem ci list..."), wyd. 3, z dodatkiem AA Zaliznjak, Moskwa, 1998.
  • Zaliznjak, Andrej Anatolevič. Drevnenovgorodskij dialekt. ("Stary nowogrodzki dialekt"), Moskwa, 1995.

Zewnętrzne linki